Chúng con có lỗi (3)

 Sáng ngày 9-9-2012

Chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình về Mỹ Tho để thăm ba má của anh Phi (một thành viên của nhóm "Văn Khoa trẻ" và cũng là đức lang quân của CM).
Tại điểm tập trung, nghe tin chị Cẩm Tâm đã qua đời, chúng tôi xót xa, chị đã thoát khỏi những đau đớn của bệnh tật nhưng thương chị đã vội đi xa ở cái tuổi mà chúng tôi vẫn còn muốn được gọi là "người trẻ".
Chúng tôi lên xe, đây là chuyến xe của "nhà tài trợ" Trần Quốc Hùng, và hôm nay, có thêm nhiều thành viên mới, anh Bách (chồng của chị Hồng Diệp, ông anh rể rất dễ mến của chúng tôi). Đi với chúng tôi, anh sẽ "trẻ" dài dài...Anh Hùng hôm nay, "bỗng dưng" ra vẻ nghiêm nghị, hào hoa...

Trên xe, vẫn là những câu chuyện nối tiếp râm ran, quên cả đường dài, có những "chứng tích chiến tranh" bây giờ mới tiết lộ: Giấy thăm nuôi "quân phạm" Trần Quốc Hùng mà Xuân Hương còn giữ lại. Ngẫu hứng, anh Hùng kể về cô gái đã tận tình theo chân anh khi anh bị bắt, đến nỗi bị công an dọa: "Muốn vô theo không?!". Và cũng chính cô gái ấy đã thăm nuôi anh trong nhiều tháng liền. Chính là nàng Xuân Hương xinh đẹp của chúng tôi.

Và còn nữa, thiệp cưới của anh chị Kiệt-Tuyến cũng được Xuân Hương giữ lại cẩn thận, anh chị có "chuộc" không? Chị đã cười tươi đến như thế này:


Hai "chủ nhân" của những chứng tích không đơn giản mà nhận lại được những chứng tích. Chúng tôi sẽ được một chuyến đi chơi Bình Châu vào tháng 3 năm sau, kỷ niệm 37 năm ngày cưới của anh chị. Và "quân phạm" Trần Quốc Hùng, khi đã có cái để "khoe" với vợ con thì cũng nghiễm nhiên trở thành nhà tài trợ 50% cho chuyến đi này. Hoan hô Xuân Hương, chị Liễu cũng hứa về tiếp tục soạn tủ xem may ra, có tìm được...thứ gì nữa không?

Chúng tôi ghé Trung Lương để uống cà và đón một chàng rể Văn Khoa, đồng thời cũng là một nhà thơ quen thuộc của phong trào. Anh chàng này khi nghe khoe chuyện nọ, chuyện kia thì tếu táo: "Tới tuổi này rồi, có cái gì lòi ra thì để cho nó lòi luôn, giấu giếm làm chi nữa...". Cả nhóm cười vang, qủa thật, chúng tôi còn...trẻ lắm!

Đường vào quê chồng tôi rợp bóng , mọi người bắt đầu thấy thích không khí yên bình. Nơi đây, tại căn nhà (trước đây là nhà lá), một số anh chị đã về chơi năm 1973, nghe súng nổ ì đùng. Anh Trần Xuân Tiến đã bế một em bé gái bị thương từ bên kia sống, biết bao kỷ niệm. Ngày tôi có chồng, chị Diệp đã đưa tôi về tận nơi này...

Và đây là ba má, căn nhà đã được các con cùng nhau xây cất lại, có bóng dáng 2 liệt sĩ, nỗi đau một đời chôn chặt của ba má.



Đặc biệt, trong gian nhà ấm cúng này, chúng tôi đã cất tiếng hát theo lời yêu cầu của ba má: Tin tưởng ca, Bà mẹ Bàn Cờ...Ba má chăm chú nghe, khi tôi hỏi: "Vì sao lần nào ba má cũng thích nghe tụi con hát bài Người mẹ Bàn Cờ?" thì ba trả lời chậm rãi, chắc chắn: "Trong bài hát này, người nào cũng đánh giặc, bài hát rất hay, các con phải giữ gìn, đừng để nó phai mờ thì uổng lắm!". Lời tâm huyết của ba, chúng con sẽ nhớ mãi...




Chúng tôi được ba má cho uống nước dừa dứa, ăn bánh tráng nướng và trong suốt cuộc chuyện trò này, tôi đã nhiều lần cố kìm nén cho nước mắt chảy ngược khi nghĩ đến một ngày...chắc là không xa lắm, ba sẽ mãi mãi đi xa. Ba đã 88 tuổi rồi, lại đang mang trong người chứng bệnh nghèo mà ba không hay biết...Năm sau, các con về đông đủ nhưng biết có còn gặp ba? Và nụ cười hồn hậu của người mẹ đã hai lần khóc con sẽ còn ở cùng chúng tôi đến bao lâu nữa...



Trước khi tạm biệt ba má, cũng theo yêu cầu, chúng tôi hát bài: "Dậy mà đi", thương biết mấy những mái đầu bạc đã bao lần cùng các con "dậy mà đi" để bây giờ, vẫn tiếp tục trông ngóng các con mỗi cuối tuần

Kết thúc hành trình báo hiếu

Hành trình thăm các ba, các má xem như kết thúc. Nói rằng việc làm này có ý nghĩa, đây là chuyến đi đáng nhớ trong mùa Vu Lan năm nay thì cũng đúng. Nhưng sao tôi vẫn cứ vương vất một nỗi buồn: có những chuyện nhỏ trong tầm tay mà sao từ lâu rồi chúng tôi không nhớ? Nếu anh Kiệt không đề xuất ý kiến, anh Hùng không sẵn sàng làm nhà tài trợ và các bạn không vui vẻ tham gia thì liệu chúng tôi còn chờ đến bao lâu nữa? Cuộc đời hạn hữu, các ba, các má đã cho chúng tôi vóc dáng, hình hài để chúng tôi biết yêu-ghét, biết điều đúng-sai, vậy mà trong từng ấy năm, khi ba má vẫn tận tụy dõi theo từng bước đi của các con thì chúng tôi lại quá vô tình...

Thành tâm, chúng con xin thắp nén nhang cho các ba má đã không còn trên đời cùng chúng con...

Đọc tiếp ...

Chúng con có lỗi (2)

Rời nhà chị Diệp, chúng tôi băng qua đường, đón xe đi ngược về Sài Gòn. Không ai bảo ai, nắm tay nhau, líu ríu theo...anh Kiệt. Một phút chạnh lòng, rưng rưng nghĩ:...mình vẫn còn nhỏ xíu và "cánh chim đầu đàn" mấy chục năm về trước vẫn còn soãi cánh cùng chúng tôi.

Chúng tôi đến nhà Kim Diệp, chiếc lá vàng dễ thương của nhóm chúng tôi, hiện nay, em đang là người trẻ nhất với bà mẹ già 86 tuổi. Đây là lần đầu, chúng tôi đến thăm bác:

Bác thật hiền hòa, đi lại khó khăn, bác ngồi đó, nhiệt tình hướng dẫn chúng tôi làm rượu chuối, rượu dâu để trị bệnh. Rồi bác cũng muốn chúng tôi ở lại chơi lâu hơn, "lâu quá  mới gặp mà!":

Từ giã bác, tôi và Xuân Hương xót xa khi nghe bác căn dặn: "Khi nào tui ra đi thì nhớ tới với tui". Quả thật, chúng con có lỗi với các ba má. Giọng nói, ánh mắt của người mẹ già ấy ám ảnh tôi suốt đoạn đường đến nhà chị Thúy Liễuđường đến nhà chị Thúy Liễu.

Ba của chị Liễu là một quan chức (theo tôi, đây là cách nói thân thiện nhất). Chúng tôi đã có đến thăm bác vài lần và giờ đây, bác đã 96 tuổi, người cha tóc bạc, da mồi, đang tâm tình những chuyện "thời đánh Tây" với chúng tôi:



Tôi chợt nhớ đến căn nhà của bác ở Cư xá sĩ quan Bắc Hải, nơi tôi đã "đi lại lắm lần" để gặp chị Liễu. Chắc bác không biết tôi đến để nói gì với chị Liễu nhưng bác vẫn luôn vui vẻ tiếp tôi...Tôi nghĩ rằng bác cũng đã làm gì đó cho con gái, cho chúng tôi nhưng giờ đây, âm thầm trong ngôi nhà của chính mình, bác cô đơn, càng cô đơn hơn từ khi bác gái qua đời vì không có người để tâm sự. Lặng lẽ vị cha già...


Đã hơn 12 g trưa, cái bụng chuẩn biểu tình, còn hành trình buổi chiều, chúng tôi về lại quận 1 nên ghé quan chay Định Ý ăn cơm. Những câu chuyện lại tiếp nối nhau rôm rả, như mấy chục năm nay vẫn thế...Chúng tôi chưa bao giờ già. Bữa cơm chay lạ miệng nên ai ăn cũng ngon, chừa bụng để đến nhà Minh An.

Và căn nhà số 25, đường Lương Hữu Khánh đây rồi. Tôi cũng thường đến đây lắm, đã từng gặp cả hai bác nhưng chỉ kịp chào và nói câu quen thuộc: "Con xin phép gặp Minh An" rồi rón rén đi lên lầu, bàn chuyện "quốc sự". Nhưng mãi sau này, tôi vẫn nhớ cái dáng gầy gò của bác với cái áo túi màu trắng.
Và đây, hình ảnh của má:



Nuôi 8 người con khôn lớn và giờ đây dành trọn tình yêu thương cho cô con gái "không chịu xa má".



Cô em gái giỏi giang đã đãi chùng tôi những chén chè hạt sen vừa ngọt, vừa bùi, anh Trần Quốc Hùng chăm chỉ ăn một lượt 2 chén:




Thăm má lần này, chúng con rất vui, thấy má khỏe mạnh, không gầy gò như xưa, trong nụ cười hiền hòa của má có sự nguyện của người mẹ đã cả đời tận tụy nuôi con khôn lớn, thành đạt. Bằng tất cả yêu thương và cảm phục, chúng con xin được chia sẻ với má niềm tự hào này




Từ Lương Hữu Khánh, chúng tôi ngược ra Bùi Viện để thăm má của anh Trần Văn Ánh, bà mẹ là vợ liệt sĩ, cũng đã từng vào tù ra khám để bây giờ...mẹ thuộc lòng mọi chính sách, chế độ của người tù đày...Vui vẻ chia sẻ với chúng tôi, những người "đương thời" nhưng lại không thông suốt như bác


Đây cũng là lần đầu chúng con đến thăm má, xin cho chúng con được một lần ở trong vòng tay ấm áp của má, như chưa bao giờ chúng con xa má:



Chúng tôi đến nhà anh Tri Chính, người mẹ trong những năm tháng xế chiều mà phải khóc con. Mừng vì bác vẫn còn khỏe mạnh để mắng yêu anh Hùng: "Thằng quỷ, sao lâu rồi mày không ghé?". Muôn vàn lời xin lỗi, các ba má cũng không tha thứ được cho chúng con. Chúng tôi bận trăm công ngàn việc, chỉ có các ba má, tuổi già thư thả nên trông ngóng mỏi mòn:




Nước mắt mẹ không còn để khóc con, ở người mẹ ấy, tôi như đọc thấy những xót xa trong nụ cười và ánh mắt hiền hòa. Các con đây rồi mà con của mẹ mãi mãi đi xa...Tôi ôm bác để từ giã thì bác hôn tôi và nói tha thiết: "Thương lắm, như là con gái của bác vậy!". Rất tiếc, khoảnh khắc vàng đó đã không được ghi lại vì các bạn đã ra khỏi nhà, tôi là người sau cùng. Con gái có phút giây nào nhớ đến mẹ không...Mẹ già như chuối chín cây....



Và địa chỉ cuối cùng là nhà chị Hoàng Hương, một thành viên của Hội quán Văn Khoa, với những đóng góp ít người biết đến. Chị diễm phúc có cha già 99 tuổi, bác vẫn tỉnh táo nhưng lãng tai nên chị Hương đã chuẩn bị sẵn giấy bút để chúng tôi bút đàm cùng bác. Khi tôi đưa , chuẩn bị chụp hình thì bác gài lại nút áo cho lịch sự, thương ơi là thương.


Anh Kiệt trò chuyện với bác:


Chúng tôi không sao quên được từ "normal" của bác khi được hỏi thăm sức khỏe. Cầu mong bác còn minh mẫn đế chúng con được chúc mừng bác 100 tuổi.


Nhà chị Hoàng Hương có giỗ nên chúng tôi được đãi cơm nếp ăn với chả lụa, lại còn có bánh ít mang về.
Tắt nắng rồi, chuyến hành trình của ngày 8-9 kết thúc. Chúng tôi ra về, mỗi người sẽ có tâm tư khác nhau nhưng chắc chắn, lấp lánh đâu đó là niềm vui của chúng tôi, tấm lòng của những đứa con muốn được nói lời  xin lỗi vì sự muộn màng...

Đọc tiếp ...

Chúng con có lỗi (1)

Chúng tôi quen nhau trên dưới 40 năm, biết bao chặng đường đã đi qua, biết bao vui buồn đã nếm trải, ai cũng có mái ấm gia đình riêng. Hiểu rõ hoàn cảnh của từng người, thật lòng, chúng tôi chưa hiểu hết. Hầu như chúng tôi không đến thăm các ba má khi ba má còn khỏe mạnh mà thông thường, chỉ đến sẻ chia nỗi buồn khi các ba má đã đi xa.

...Có một buổi sáng...

Tại Khúc Ban chiều, sau khi để cho các em ăn sáng, đùa vui thỏa thích, anh nhạc sĩ (Cánh chim..chưa mỏi của chúng tôi) Nguyễn Tuấn Kiệt, thủ trưởng năm xưa, có một đề nghị khiến chúng tôi bất ngờ: nhân mùa Vu Lan báo hiếu, năm nay, sẽ tổ chức đi thăm các ba má. Ban tổ chức sẽ gồm những thành viên (tạm gọi là rảnh rang) vì đã không còn ba má. Đó là: anh chị Kiệt-Tuyến, Xuân Hương, Thanh Quế và Trân Thúy. Kế hoạch được "thiết lập" ngay, Thúy và Hương làm thư ký cho Trưởng ban: danh sách các ba má, địa chỉ và tạm tính lộ trình, trong chuyến hành trình mà chúng tôi dự kiến sẽ kéo dài trong 2 ngày. Chi tiết sẽ bàn khi họp mặt tại nha mới của anh chị Kiệt-Tuyến, vì những việc như thế này, không thể thiếu "Tổng thư ký" Minh An mà sáng hôm đó, em đang ở Đà Lạt. Mọi chi phí, có anh K lo, những bạn khác, sẽ đóng góp tùy tâm, không cần tìm nhà tài trợ nữa.
Từ Khúc Ban Chiều trở về nhà, lòng tôi cứ lâng lâng, ba má tôi đều đã đi xa, biết bao năm trôi qua, các ba má cứ lặng lẽ đi bên cạnh cuộc đời của chúng tôi. Có người vì thương con mà cấm đoán thì chúng tôi không dám nói thật những việc "tày trời" mình đã làm, người thì đã âm thầm nâng đỡ cho chúng tôi đi suốt chặng đường dài đầy hiểm nguy, gian khó. Vậy mà, chúng tôi hầu như chưa một lần đến hỏi thăm sức khỏe, ôm hôn ba má để cám ơn....Ý tưởng của anh K quá hay, thà muộn còn hơn không? Mai ngày...biết ai còn, ai mất? Tôi cầu mong ý tưởng này thành hiện thực.

...Và ngày 8-9-2012, chúng tôi bắt đầu cuộc hành trình...

Sáng sớm, tôi thức dậy, lòng rộn ràng, dù không khỏe nhưng vẫn thấy lòng phơi phới. Đúng giờ hẹn, tôi và Hải được anh K đón để đến một điểm tập kết thứ hai, đi cùng anh Quốc Hùng, chị Quế và Xuân Hương đến nhà chị Ngô Dung. Chị là một trong những bạn bè ít ỏi, may mắn, còn cả hai đấng sinh thành. Ông thì trên 90 và bà đã trên 80, vẫn tiếp tục là...cặp đôi hoàn hảo. Ngày xưa bác gái có gánh đậu hủ, bánh lọt trên đường ra chợ Đa Kao, tôi ăn đến...ghiền, lần nào đi chợ cũng ghé bác để nói chuyện "thời sự ", hỏi thăm tin tức của chị Dung và những anh chị đang trong tù. Bao nhiêu năm, bác đã làm giao liên cho chúng tôi, mang  cả cặp áo gối mà chị Dung, từ nhà lao Tân Hiệp đã thêu tặng tôi nhân ngày cưới của tôi. Người mẹ ấy, giờ tai nghe không rõ nhưng vẫn tươi cười góp chuyện bằng ánh mắt yêu thương. Hôm nay, chúng con về thăm ba má, mong rằng ba má tiếp tục sống vui, sống khỏe như bức hình mừng thọ này:



Tạm biệt ba má, chúng con xin tiếp tục cuộc hành trình...còn dài, năm sau và nhiều năm sau nữa, vẫn muốn cùng ba má sum vầy:


Nắng đã bắt đầu cao, chúng tôi lên nhà chị Hồng Diệp ở Thủ Đức, chị Diệp còn mẹ già 85 tuổi, cả một đời tần tảo nuôi con, nay tóc má đã bạc, lưng đã còng, còn đâu sự nhanh nhạy, luôn tay, luôn chân: "Bác ơi, cho con nải chuối chà nhen bác, chợ này, chỉ có bác bán mà con thích chuối này lắm". Những lần tôi gặp bác, mượn cớ mua chuối nhưng thường là để hỏi thăm chuyện nọ, chuyện kia, gởi đồ thăm nuôi chị Diệp. Và cứ đến thì phải nói như vậy, phòng khi có công an theo dõi. Vì những kỷ niệm ấy, bác nhận ra tôi ngay, còn tôi, không bao giờ quên người mẹ chịu thương, chịu khó ấy:


Mừng cho "vú" (tiếng gọi thân thương mà chị Diệp đã dành cho má) đã được ở trong căn nhà khang trang, đầy sắc hoa tươi thắm:

Thương biết mấy lời má trách: "Sao lâu lắm mới đến mà ở chơi ít quá vậy con?". Chúng tôi cũng tự trách mình...nhưng biết làm sao, má ơi!
Sắc tím thủy chung của bông hoa này nhắc chúng con luôn nhớ về má, một trong những người mẹ lặng lẽ của phong trào:



Hôm nay, con trai, con gái về đông đủ, vui một chút với má rồi chúng con lại đi...

Đọc tiếp ...

Ngàn lần cám ơn

Ngơ ngác trong sân trường đại học

Năm 1970 tôi vào học Đại học Văn khoa (hiện nay là Đại học Khoa học xã hội&Nhân văn) như một người “sa cơ lỡ vận”. Tôi học Tú tài ban C (ban văn chương) nhưng lại muốn trúng tuyển vào Đại học Y, ước mơ thật…phi thực tế. Lý do tôi chọn trường Y là vì tôi ốm yếu, hay bệnh tật nên thường gặp bác sĩ để chữa bệnh, vì thế, tôi yêu chiếc áo blouse trắng và mơ đến một ngày tôi cũng được khoác chiếc áo này để mà chữa bệnh cho mọi người và cho... tôi nữa. Dĩ nhiên ước mơ không thể thành hiện thực với một học sinh chỉ giỏi ngoại ngữ, văn chương mà dốt Toán! Tôi rớt trường Y như một thất bại đầu tiên trong đời học sinh của tôi. Với ước mơ không có cơ sở để trở thành hiện thực như vậy mà tôi cũng nằm lì trong phòng  và…khóc cả một ngày khi biết kết quả thi! Sau này, nhớ lại, tôi tự cười cho bản thân! Thế là, sau đó, tôi đành ghi danh học đại học Văn Khoa, ban Văn chương, nơi chốn “dung thân” cho những học trò ban C như tôi.

Tôi bắt đầu những năm tháng sinh viên tại ngôi trường cổ xưa này và lạ lẫm với bao nhiêu thứ. Trường học theo học chế chứng chỉ (nay là tín chỉ), tôi không khó khăn lắm với việc học vì tôi vẫn rất mê văn chương, thích thú vì không phải học Toán, Lý, Hóa. Tôi học dự bị “Văn chương Việt Nam” và phải học một chứng chỉ bắt buộc là Văn chương Việt Hán. Tôi hơi “đuối” vì chữ Hán khó viết quá mà năm đầu, tôi không thể không học chứng chỉ này. Điều quan trọng là tôi cảm thấy rất bơ vơ, giảng đường sao mà rộng lớn, cứ đến học rồi về, hầu như tôi không quen biết ai. Tôi cảm thấy thời gian còn trống nhiều nên ghi danh học thêm tại trường Luật, bắt đầu làm quen với các bộ luật từ thời Hồng Đức. Giảng đường vẫn rộng lớn, mênh mông và tôi vẫn cứ…ngơ ngác như ở Văn Khoa!

Bắt đầu hiểu điều đúng-sai

Cuộc đời sinh viên của tôi có lẽ sẽ tiếp tục lặng thầm và tôi vẫn cứ tiếp tục “ngơ ngác” như thế, nếu không có một ngày, tôi đến xem triển lãm với những hình ảnh về tội ác của Mỹ được trưng bày tại Đại học Văn Khoa. Trước đó, tôi chưa từng hình dung có những cảnh tượng man rợ như vậy, tôi chưa biết những địa danh xa lạ: Mỹ Lai, Sơn Mỹ, tôi cũng chưa hề hình dung thân phận của những người Việt Nam trong giai đoạn mà cuộc chiến tranh đã phải đến lúc kết thúc. Sau khi xem triển lãm, được tiếp xúc với các anh chị trong phong trào đấu tranh của sinh viên- học sinh Sài Gòn-Gia Định, tôi băn khoăn trong nhiều ngày. Tôi là ai vậy? Công chúa ngủ trong rừng đợi một Hoàng tử đến đánh thức? Hay tôi chỉ là con mọt sách và vẫn bước đi trong cuộc đời mà không cần tìm hiểu bất cứ một điều gì ngoài sách vở? Thời gian sau đó, hiểu nỗi nhục mất nước, hiểu rằng mình không thể chỉ biết học, tôi tham gia phong trào. Với những lần “Hát cho dân tôi nghe” trong những đêm không ngủ,  những cuộc biểu tình, tuyệt thực đòi quyền tự trị đại học… tôi dần vỡ ra nhiều điều, thấm thía nhất vẫn là giá trị sống làm người. Tôi không còn “ngơ ngác” nữa, tôi cùng bè bạn tham gia nhiều hoạt động và bắt đầu thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Nhiều bạn bè phải vào tù, tôi nhận ra: cái gì là chân lý thì để có được nó, người ta phải trả một giá quá đắt, có khi phải đánh đổi cả tuổi thanh xuân, cả tình yêu đôi lứa và cả sự tự do nữa.

Bước vào đời

Nhận Chứng chỉ tốt nghiệp Cử nhân từ Đại học Văn Khoa, tôi khởi nghiệp bằng việc dạy học tại một huyện nhỏ, cách thành phố không xa lắm. Tôi chỉ mới 22 tuổi, chưa hề qua trường lớp sư phạm và cũng không dạy cho học sinh những gì mà tôi đã được học. Sau đó, tôi lại tiếp tục dạy học ở một tỉnh khác. Từ những thành công của việc giảng dạy, tôi chuyển sang vị trí của người quản lý. Những kiến thức có được từ trường đại học lại càng lùi xa. Tôi không còn nhớ mình đã được học những gì. Chỉ biết rằng: muốn ‘làm” được thì phải tiếp tục “học”, học từ cuộc sống, từ người xung quanh với nền tảng kiến thức đã có. Tôi có cảm giác mình luôn là người thiếu thốn, nghèo nàn, bởi còn chưa hiểu nhiều điều, chưa có những trải nghiệm cần thiết. Vì vậy, ở mỗi vị trí công việc, tôi vẫn kiên trì học hỏi. và trên từng chặng đường đã đi qua, tôi thấy mình đã làm được nhiều việc dù những việc ấy, không có trong dự định của tôi. Liên tục thay đổi công việc nên tôi có nhiều điều kiện để thử thách, để làm quen với cái mới, để kiến thức ngày thêm phong phú và với tôi, vì cuộc sống “muôn màu, muôn vẻ” nên không có gì là dư thừa.

Hiện nay, được xếp vào những thầy cô đã “có tuổi”, đã có nhiều trải nghiệm quý báu, tôi muốn nói: xin ngàn lần cám ơn ngôi trường Văn Khoa yêu dấu, nơi tôi “miễn cưỡng” phải dừng lại nhưng chính tại đây, tôi đã thật sự trưởng thành. Xin tri ân những thầy cô đã giúp tôi hiểu được những giá trị trị sống, hiểu được sự cần thiết của kiến thức để từ những gì đã “biết” biến thành những điều “làm được”. Tôi cũng đã được học để biết làm người tử tế, biết quan tâm, chia sẻ với người khác. Sự “tử tế” đối với tôi còn có nghĩa là làm việc gì cũng phải có cái “tâm”, có trách nhiệm với việc làm, suy nghĩ của mình. Chính cái “tâm” ấy đã giúp tôi vượt qua nhiều gian nan, thử thách để đến bây giờ, vẫn say mê làm việc và sống hòa đồng cùng mọi người, không ân hận vì đã “sống hoài, sống phí”.

Đây là bài viết cho Bản tin Hoa Sen trong chuyên mục: "Một thời để nhớ", tìm mãi không được hình của Đại học Văn Khoa năm xưa nên,,,chưa xin phép chị Quế mà đã sử dụng hình chị chụp trong một chiều mưa những bậc thang quen thuộc của một thời. Trên những nấc thang ấy đã in dấu những bước ngập ngừng, xao xuyến...và giờ đây, vững chãi với đời.

3-8-2012

 

Đọc tiếp ...

Một năm đã trôi qua

Tôi nhận được PM của em gái Gia Minh nhắc: Góc nhỏ Văn Khoa thôi nôi vào ngày 9-6, mình có làm gì không chị?

Làm gì là làm gì nhỉ?! Tôi băn khoăn vài giây rồi trả lời em: chị chưa có cao kiến gì!

Bây giờ, đã hết giờ làm việc, một mình, dạo lại blog để nhớ từng ngày, từng giai đoạn và tôi có cảm xúc để viết.

Tôi là thành viên của blog Trưng Vương (1963-1970), một nơi chốn để gặp gỡ, giao lưu với bè bạn khắp nơi. Có những bạn tưởng chừng đã rất xa, nhưng rồi cũng tìm được nhau, cùng nhắc lại kỷ niệm thời đi học, chia sẻ thêm những buồn vui trong cuộc sống. Sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi gửi mail cho Thu Nhân, mong ước quá, một “mái nhà Văn Khoa”… Nhưng điều băn khoăn lớn là tôi không biết tạo blog, mặc dù tôi có dạo chơi trên blog của mình và một vài bạn ở Yahoo360 cũng đã được mấy năm! Hy vọng Thu Nhân giỏi hơn tôi và cũng rảnh rang hơn, thêm nữa, bạn rất đam mê blog.
Bạn đã không để tôi phải thất vọng…

Đến ngày 12-6-2011, có buổi họp mặt tại nhà tôi để mừng sinh nhật những bạn có ngày sinh trong 6 tháng đầu năm, lúc đó, Gócnhỏvănkhoa đã có mặt. Thu Nhân hướng dẫn, mọi người có mặt hôm đó, đã nhìn thấy “nhà của mình”, không thể nói hết nỗi vui mừng, hạnh phúc của chúng tôi tối hôm đó. Những bạn đã “bị” làm Ban Biên tập thì có một chút lo âu nhưng chỉ là…thoáng qua, vì thật lòng, chúng tôi cũng đâu có biết mình sẽ phải làm những gì!?

Cứ nghĩ mọi việc vô cùng đơn giản, nhất là với tôi, dù gì thì mình cũng đã từng là 1 blogger, nhưng sự đời quả là không giản đơn chút nào! “Nghề chơi” nào cũng lắm công phu. Hôm sau, tôi mày mò toát cả mồ hôi vẫn không thấy nhà của ai hết! Ở Yahoo, tôi nhớ mình đã làm quen rất nhanh, nhưng với Multiply thì hoàn toàn khác. Thời điểm ấy, Thu Nhân là người vất vả nhất. Tôi với Gia Minh hỏi liên tục, bực mình vì mình “chậm tiêu, lâu thuộc, mau quên” và nhiều khi, vô tình, trút tất cả những bực dọc cho bạn của mình, nhất là tôi, vốn nóng nảy, ít chịu khó! Trong khi Thu Nhân vẫn miệt mài hướng dẫn cho chúng tôi đủ mọi thứ rồi còn “xây nhà” cho từng người. “Văn Khoa chi bảo” (danh hiệu mà Tổng thư ký tòa soạn Gia Minh đã đặt cho) là Gió cũng đã ủng hộ chúng tôi rất nhiệt tình. Dần dần, chúng tôi quen “đường đi” nhưng lại cũng đôi khi “mất lối về”, vào nhà rồi…bí lối, không biết làm sao, nửa đêm còn gọi nhau ơi ới! Thật là rộn ràng cả “làng trên, xóm dưới”. Chỉ việc “comment” thôi mà sao cũng quá nhiêu khê? Lúc đầu, cứ loạn lên, com. cho người này lại chạy sang nhà người kia, không biết chép lại để trích dẫn là mình đang com. cho ai…Thu Nhân lại có việc để làm, quên cả cái lưng…hay “đình công” của bạn.

Nhưng rồi đâu cũng vào đấy, trên “mảnh đất tình người” này, chúng tôi đã đến, ở lại cùng nhau để chia sẻ. Những ngày đầu, tôi viết rất hăng, như người được trở về nhà, tôi hào hứng lắm. Rồi một ngày, bỗng giật mình…sao mình…ham nói vậy? Các bạn khác cũng phải viết nữa chứ! Thế là, chúng tôi bắt đầu “gây dựng phong trào”, cũng khá là vất vả. Gọi điện thoại, gởi email…, có tin đi nhưng chẳng thấy entry nào cả! Vì mỗi người một hoàn cảnh, một điều kiện, có thời gian thì không có máy tính riêng hoặc ngược lại, có cả hai điều kiện này thì không quen (hay có khi chưa biết) sử dụng máy tính, mắt kém…Thích đọc chứ không thích viết…Thôi thì, trăm ngàn lý do mà nghĩ kỹ, lý do nào cũng có thể chấp nhận được. Chúng tôi an ủi, động viên nhau: từ từ các bạn sẽ quen…

Chúng tôi cứ kiên nhẫn thuyết phục và vài tháng sau, tuần tự, Ban biên tập nhận được bài của chị Thanh Quế, chị Hồng Diệp. Thu Nhân vẫn xuất sắc trong vai trò Tổng biên tập để gõ lại entry của chị Quan Thư, tìm hình minh họa cho tất cả các entries. Với sự hỗ trợ của Gió nữa thì tác giả nhận ra bài viết của mình sinh động, có “giá trị” hẳn với những hình ảnh có ý nghĩa thật sắc sảo. Anh nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Kiệt đã chuyển cho chúng tôi 5 bản nhạc, nghĩa là nhà có thêm lời ca tiếng hát. Lại “đụng chạm” với một vấn đề khác: thấy tên bản nhạc mà …hổng có nghe được! Khổ thân chưa? “La làng” lên, người nọ chỉ người kia…rồi thì vẫn thưởng thức được và bình luận được. Kho hình ảnh thì nhiều, lúc đầu, phải nhờ TBT, nhưng sau này, chúng tôi đều có “nghề” rồi trở thành…”chuyên nghiệp” nên tự lực post hình để…khoe với bạn bè. Chị Thúy Liễu còn giữ một số ảnh quý báu, chuyển cho Gia Minh và đã có hơn 100 comments cho những tấm hình “có một không hai” này.

BBT có thêm một “tài vặt” nữa là “chôm” entry từ “nhà riêng” của mọi người mang về “nhà chung”. Là nói vui vậy thôi, chúng tôi đều có xin phép, đôi khi vội quá thì “tiền trảm hậu tấu”, chưa bị bắt lỗi lần nào nên cũng tự tin lắm.

Cứ vậy mà Gócnhỏvănkhoa ngày càng đông vui hơn, thỉnh thoảng được Gió thay áo mới, cho nghe nhạc hay và…chúng tôi đã ở lại cùng nhau. Trước đây, còn “hăng” nên tối tối, mọi người online, chuyện trò liên hồi, xa cũng hóa gần. Nhưng dần dần, do tuổi không còn trẻ, sức khỏe không còn tốt (chứ không phải tuổi già sức yếu!) nên chúng tôi ít gặp nhau buổi tối. Anh nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Kiệt thì nói là “cai nghiện blog” (buồn quá, hic…hic…) nên vắng bóng.

Gần đây, BBT vui mừng đón Huỳnh Như Phương về nhà, một cây bút siêng năng, trầm tĩnh, hứa hẹn nhiều entries mới lạ.

Từ những bước chân ngập ngừng của một năm qua, giờ đây, một số chúng tôi đã có “nhà riêng”, dù bận chăm chút cho nhà của mình nhưng vẫn không thể quên một nơi chốn mà chúng tôi đã dừng chân để ở lại.

Chị Thanh Quế, đầu bếp “trứ danh” luôn cung cấp những món ăn ngon, bổ, rẻ cho cả nhà. Trong bếp của chị, có ý thích của chúng tôi, có những sẻ chia khiến chúng tôi ấm lòng, không phải chỉ vì được “ăn” ngon!

Gia Minh có tài tổng kết, không hổ danh là một “nhà sử học”, những tổng kết đầy đủ, độc đáo của Gia Minh khiến chúng tôi an tâm vì không cần nhớ chi tiết, sự kiện nữa (khi memory đã full!!!) vì nay đã có người làm thay.

TBT Thu Nhân thì vẫn tận tụy, bạn đi du lịch mà chúng tôi trông chờ từng ngày, bởi vì, trong chúng tôi, không ai có sự kiên trì của bạn. Hướng dẫn và hướng dẫn, chỉ một lần chưa biết thì chỉ nhiều lần, gởi mail, làm slide, gọi điện thoại (cho cụ thể!). Cô giáo yêu quý của chúng tôi!

Nhà chúng ta, cũng có 2 “sư tỷ” là chị Hồng Diệp (Nhã Thảo) và chị Quan Thư (vợ liệt sĩ Lê Quang Lộc), chị Nhã Thảo tuy viết ít nhưng chúng ta cũng không thể quên những entries của chị.
Chị Quan Thư thì đã từng làm “sắp nhỏ” là những nàng “Văn Khoa trẻ” rơi nước mắt.

Hoàng Hương, Kim Diệp, Trúc Chi, Bích Trà thỉnh thoảng xuất hiện làm cả nhà…mừng hụt vì
sau đó, các bạn lại…biến nhưng hy vọng sẽ lại “tái xuất”.

Thúy Liễu rất độc đáo với một số comment mà người đọc không thể quên! BBT vẫn đang kiên nhẫn chờ entry của chị.

Cũng từ nơi dừng chân này, chúng ta đã có những thân hữu từ bốn phương trời: anh Cái Bang, Nguoigiaonline…Và đặc biệt, đã nối kết được với “những người bạn của những người bạn” mà từ những quen biết này, chúng ta thêm trân trọng tình người.

Đã có một Gió với những vần thơ, bài viết mà người đọc không thể nào để “gió cuốn đi”, nó đọng lại để chúng ta có thể khóc-cười, trăn trở…

Đã có một Minh Mập (cái nick mà em yêu hơn tên cúng cơm) luôn gắn bó với nhà Văn Khoa để lắng nghe và chia sẻ cùng cả nhà, với em, những nỗi “đau đời” luôn hiện diện song song cùng những táo tếu thường nhật của em. Mỗi entry là một suy tư của MM về cái “nghiệp”, về những vấn đề của giáo dục mà mỗi điều em chia sẻ, đôi khi làm ta mất ngủ.

Đã có một Chụt siêu quậy (cái nick nghe sao mà…quậy!) nhưng “ngoài đời” Chụt dễ thương lắm, thường chụp hình cho cả nhà và khi chúng tôi “gọi” thì em “đến”, em đã chính thức trở thành “người nhà”.

Đã có một Haphan, cũng vui vẻ “vào hội” để trở thành bạn tốt của chúng tôi.

Đã có một Nguyễn Văn Ngoãn (Thanh lao công) lâu lâu về nhà, đọc, cảm xúc, ngợi khen nhưng không comment…

Một năm cũng đã trôi qua…có biết bao buồn-vui…Chúng tôi đã có một nơi để thông tin cho nhau, mỗi lần đọc lại các notes thì từng sự việc lại hiện ra: khi thì nhắc nhau đến thắp hương trong ngày giỗ của bạn, rủ nhau đi chơi để thư giãn, báo cho nhau một tin buồn khi có người đi xa…Đọc các entries để nhớ một thời đã qua, cái thời tuổi trẻ mà không phải chuyện gì chúng tôi cũng dám nói và được chia sẻ.

Đường đời muôn nẻo nhưng chúng ta đã về đây và đã ở lại, đó là điều quý giá hơn mọi thứ. 102 entries đã xuất hiện cùng biết bao hình ảnh của những khuôn mặt bạn bè thân thương. Chúng tôi gọi đó là “Những người muôn năm cũ”…Với những lo toan, bộn bề của đời thường nhưng chúng ta vẫn còn thời gian để chăm chút cho góc nhỏ này, có lẽ, điều đó, giúp BBT tin rằng ước mơ dường như là điều không tưởng nay đã thành hiện thực.

Xin mời gọi những thân hữu gần xa hãy đến và ở lại đây, cùng chúng tôi vun đắp Gócnhỏvănkhoa để ngôi nhà này mãi trường tồn với thời gian, ấm áp tình người….

Bùi Trân Thúy
Tháng 6-2012

Đọc tiếp ...

Áo xưa dù nhầu, cũng xin bạc đầu...

Bắt đầu cho entry viết về ngày 17-3 vui vẻ ở Mỹ Tho, tôi bỗng nhớ câu hát của TCS:
"Áo xưa dù nhầu
Cũng xin bạc đầu gọi mãi tên nhau..."

Gia Minh đã tổng kết, chúng tôi đã có đến hơn 40 năm "quen" nhau và bây giờ vẫn còn "biết" nhau.

Muốn mời các bạn về nhà ở MT chơi, tôi cũng phải nghĩ cách...Bởi vì, trong nhóm thân hữu Văn Khoa, đã có một số người đi rồi, có nhàm chán không, khi cứ đến nhà tôi rồi...hết. Có căn nhà  (lại là của con trai, chứ không phải của mình!), không lẽ cứ khoe hoài?! Đi du lịch sông nước, dĩ nhiên có người thích (vì chưa đi) nhưng cũng sẽ có bạn nhàm chán...Nghĩ mãi...thôi thì bày ra một sinh nhật, mà cũng có sinh nhật 20-3 của đức lang quân, người chỉ biết tổ chức sinh nhật cho người khác chứ không thích tổ chức cho mình. Đã nhiều lấn, các con muốn mừng sinh nhật (đặc biệt, năm 2011 khi tròn 60 tuổi) đều bị "bàn ra" một cách quyết liệt nên ai cũng mất hứng, không đá động đến nữa.

Tháng 3 năm nay, sau khi chuẩn bị mọi thứ gần như hoàn tất, tôi "trình kế hoạch" và dĩ nhiên đã được phê duyệt, bởi vì không thể có phương án khác!

Tôi không thể đếm nổi những chuyến thăm các cồn ở Tiền Giang nhưng đi với những người chưa biết thì cũng có hứng thú khác!

Đoạn chèo xuồng trên sông ai cũng thích (trừ em MM!), GM ham chèo và đã học rất nhiệt tình, xuồng không quay vì đã có 2 người ở 2 mũi đỡ nên em ất rất tự tin! Trong bóng mát của những rặng dừa, tôi ngậm ngùi nhớ chuyến đi năm xưa, chúng tôi cũng tung tăng thế này. Vậy mà trong chuyến đi này đã thiếu anh Trần Luyến (Năm Luận) và Huỳnh Ngọc Hội. Rồi mai ngày...

Đến bữa trưa là lúc tôi băn khoăn vì không biết các bạn có thưởng thức được những món mà theo tôi là...đặc sản không? Nhất là cái món kiểm mà tôi vẫn gọi theo tiếng miền Nam của bà nội là "bí hầm dừa" (trong chùa mới gọi là kiểm). Bất ngờ là ai cũng ngon miệng, MM xin tô cơm rồi ăn ngon lành. Cách ăn của em làm tôi nhớ bà nội vì bà ăn như vậy, còn tôi thì có thể ăn được liền 1 lúc 2 chén nhưng không thể ăn chung với cơm!

Sau bữa trưa, các bạn muốn đi chợ MT. Thú thật, từ khi chợ được xây cất lại, cũng mấy năm rồi, tôi cũng chưa từng ra đây, may mà có các bạn yêu cầu thì tôi mới biết chợ MT bây giờ khang trang và có vẻ là trung tâm mua sắm!
Xuống hàng bán trái cây, có một em kêu rất to: "Chị Thúy, mua giùm em đi". À, ngày trước, tôi vẫn thường mua trái cây của em. Xa mà vẫn gần.

Gặp lại người bán xôi sầu riêng, quả thật là tôi rất mừng.
Một quãng đời cơ cực của nhũng năm 80-90 bỗng hiện về rõ mồn một. Hồi đó, gia đình tôi ở trong căn nhà lợp tôn trong dãy nhà tập thể của MTTQ, mỗi lần gánh xôi này "có mặt" là rộn ràng. Các con đều rất thích ăn xôi nhưng không phải lần nào cũng được ăn. Xôi màu vàng ươm, thơm phức mùi sầu riêng mà lần nào mua, con gái tôi cũngnăn nỉ để được thêm một chút sầu riêng, xôi được cuốn trong miếng bánh phồng rất khéo, nếu có hột nếp nào rớt lại trên lá thì cũng được liếm sạch! Một gói xôi bán 100đ, 200 rồi cuối cùng là 500đ. Sau này, khi đã về sống ở SG, thỉnh thoảng con tôi cũng nhắc xôi sầu riêng. Hôm nay, nhất định phải mua cho mọi người thưởng thức..nhưng tiếc vì không mua nhiều, sợ món buổi chiều của ông chủ nhà bị ế! Tôi đem về cho con gái một gói, con gái nói: "Hèn chi, nãy giờ con nghe trong nhà mình có mùi quen quen!". Đúng, cái mùi mà mấy chục năm trước, có khi con thèm nhưng mẹ không có tiền mua, vì ăn xôi cũng là "sang", vì chị bán xôi chỉ bán buổi chiều mà không phải ngày nào tôi cũng có "quà xế" cho các con.

Bữa "tiệc" sinh nhật diễn ra lúc 5g chiều, nói tiệc chứ thật ra, chỉ có 1 món ăn mà Xuân Hương thì nói gà ri (vì thấy màu đen), chị Diệp thì nói thịt vịt! Chủ nhà buộc phải thanh minh và giới thiệu đây là gà nòi hầm sả (bảo đảm không có ở các nhà hàng ở SG). Người có sinh nhật rất vui vẻ nhận quà và cụng ly với mọi người, đặc biệt đối ẩm cùng MM rất ăn ý.

Chị Diệp cứ khẳng định "anh" là "rể Văn Khoa" trong khi anh tức lý cãi lại: người Văn Khoa chứ sao mà rể? Tui là Phó Chủ tịch Nhóm Việt Hán mà, anh Nam là Chủ tịch! Ôi, chuyện bây giờ mới...nhớ nha! Cái người thân thiết này (tạm gọi như vậy) cũng quên mất, chỉ nhớ, cái đuôi đã từng...bị từ chối và nhớ những bài thơ...chứ không có nhớ chức vụ gì hết!

Chúng tôi vui, những người bạn cũ và mới, những người bạn của những người bạn đều rất vui.

Trong những áng mây mù, vẫn có vầng trăng...

"Áo xưa dù nhầu
Vẫn xin bạc đầu, gọi mãi tên nhau..."

Chúng tôi vẫn mãi mãi có nhau trong cuộc đời cho dẫu có đi đâu, về đâu, có những lúc tưởng chừng đã mất nhau....
 

Đọc tiếp ...

Những tình yêu Văn Khoa

Đọc entry của Nhã Thảo, tôi bỗng chạnh lòng, nhớ về những năm 72, 73, khi những chàng trai, cô gái Văn Khoa đang ở vào độ tuổi đẹp nhất của đời người. Chúng tôi đã sống cùng nhau như anh em dưới một mái nhà, đã đấu tranh vì một lý tưởng, để rồi gần 40 năm sau, khi chúng tôi đã trở thành những ông nội, bà ngoại thì Nhã Thảo mới bộc bạch:

" Mà nói thật (bây giờ mới nói thật), lúc đó có lần (mà hình như là nhiều lần!), tôi đã nghĩ về các anh mình" "ai tôi cũng có thể yêu được" và sau này, "ai cũng có thể là người yêu của tôi được"! Hi...hi...híc...híc..

Những tiếng cười vui "hi...hi"...cho một thời trẻ tuổi hay những tiếng khóc nhỏ nhẹ "híc...híc"...cho những ngậm ngùi, tiếc nuối...đều khiến tôi nao lòng.
Tôi nghĩ về những tình cảm, những cảm tình...ở Văn Khoa thời ấy mà tôi xin được gọi là Tinh Yêu với đầy đủ ý nghĩa của nó.

Có những ánh mắt nhìn tha thiết, những sáng, chiều đứng chờ nhau ở đâu đó, chỉ để...nhìn, cười, rồi đi..Cái cầu thang gỗ vô tri, cái phòng Việt Hán bừa bộn, cái nhà mái tôn Nhân Văn đã chứng kiến biết bao tình đến rồi đi.Vẫn là TÌNH YÊU, dù chưa một lần dám nói, vì mải nghĩ việc lớn mà tạm quên tình nhỏ!

Có người nữ sinh viên thăm nuôi trong tù suốt khoảng thời gian dài, tận tụy như vợ lo cho chồng, đủ để gọi là TÌNH YÊU dù không thể và không bao giờ có một kết cuộc sum vầy.

Có những câu nói, chẳng biết vô tình hay cố ý nhưng người nghe, bây giờ hay cho đến bao giờ vẫn nhớ: "Xa trường, người anh nhớ nhất là em..." Với người con gái được nghe lời nhớ thương mật ngọt là đã được đón nhận TÌNH YÊU cho dù người nói, có khi không còn nhớ nữa...

Có những bài thơ...không biết tác giả viết cho muôn người hay một người nhưng vì TÌNH YÊU, vẫn nghĩ đó là quà tặng "thay lời muốn nói", dành riêng cho mình. Và giờ đây, thơ không còn được lưu giữ, tình yêu liệu có còn nữa không?!

Có lời mời mọc: "Chủ nhật này em có rảnh không, vào trường, anh nói cái này, hay lắm..."TÌNH YÊU của chúng tôi đấy, giản đơn, nhẹ nhàng như tình cảm của những người cùng một nhà, gần đó nhưng cũng xa vời vợi bởi những điều trăn trở mà chưa thể nói. Làm sao dám nói yêu, khi đất nước chưa hòa bình...?

Có những lời khai trước Tòa án quân sự của kẻ thù: bài viết đó là của tôi để bảo vệ cho...Đó cũng là TÌNH YÊU của "người tù" dành cho người được ái mộ qua những bài viết trên báo Nữ Sinh viên và báo Văn Khoa

Có câu hỏi: chuyện tình cảm với...em tính sao? Em không biết...Cái "không biết" đó là chính là TÌNH YÊU để mấy chục năm sau, vẫn nằm yên trong góc nhỏ của mỗi người.

Có những người yêu nhau nhưng phải làm người xa lạ, phải lướt qua đời nhau để hy vọng sẽ có lúc thuộc về nhau mãi mãi. Đó là TÌNH YÊU, được nuôi lớn, bất chấp hiểm nguy, gian khổ.

Có những TÌNH YÊU mộng tưởng vì chẳng bao giờ có kết thúc, người yêu không nói và người được yêu chưa kịp biết để có thể chấp nhận hay không.

Có TÌNH YÊU đau đớn mà phải chấp nhận chia xa, để rồi mấy chục năm sau, mới "cởi tấc lòng" bằng lời xin lỗi muộn màng.

Một thoáng, chỉ một thoáng thôi, tôi nhớ lại những TÌNH YÊU trong sáng ngời ngời và càng sáng trong hơn bởi vì lúc đó, chúng tôi còn trẻ quá, xứng đáng được hưởng hạnh phúc của hương vị tình yêu, nhưng chúng tôi đã không than trách mà chấp nhận rồi "bây giờ mới nói thật" như Nhã Thảo.

Thật là dễ thương, tôi đọc lại nhiều lần cụm từ "các anh mình" mà nghe xúc động đến...nghẹn lời. Quả thật, lúc đó, chúng tôi hay gọi các anh "mình" thân thương, trìu mến như vậy đó. Thương quý các anh như vậy nên, tôi nghĩ, không phải chỉ có Nhã Thảo mà nhiều chị em trong chúng tôi đã nghĩ rằng:" ai tôi cũng có thể yêu được" và "ai cũng có thể là người yêu của tôi" nhưng suy nghĩ đơn giản ấy quả thật không giản đơn chút nào.

Năm 72, 73, các anh lần lượt vào tù rồi thoát ly, "bỏ trường mà đi", không dám từ giã, càng không thể hứa hẹn điều gì. Chúng tôi ngơ ngác, chống chọi vượt qua thử thách bằng một TÌNH YÊU lớn hơn. Thi thoảng, nhớ các anh để mà xót xa, ngậm ngùi, bởi vì, sống, chết khôn lường. Trước mắt, chúng tôi chỉ có một con đường.

Rồi hòa bình, tiếp tục lao vào công tác với TÌNH YÊU của người chiến thắng. Những năm sau đó, cũng có người lập gia đình, "các anh mình" không còn là "của mình" nữa...

Chúng tôi cũng "yên bề gia thất", vẫn gặp lại nhau trong một TÌNH YÊU lớn hơn. Nhưng rồi cũng không khỏi có những lúc nhớ về quá khứ, về những "năm tháng không thể nào quên" như chúng tôi vẫn thường nhắc nhau.

Ở đó, có những TÌNH YÊU VĂN KHOA là những tình cảm vô giá, dẫu đã nói hay chưa kịp nói, đã đang đi cùng nhau trong cuộc đời hay mãi mãi ở trong góc nhỏ thì TÌNH YÊU vẫn sống mãi ngàn năm.

Xin cho tôi được trân trọng, được viết về những TÌNH YÊU chưa có lúc bắt đầu và sẽ không bao giờ kết thúc ấy với tất cả chân tình. 

19-7-2011
Cỏ May

Đọc tiếp ...

Những người văn Khoa ... xa lạ!

Có ai ngờ rằng những bạn bè thân thiết, đã từng cùng nhau xuống đường, hát trong những đêm không ngủ, cùng nhau làm báo, dán áp-phích, tuyệt thực…giờ bỗng chốc, trở thành những người…xa lạ!

Đó là khi…

Tôi bị bắt ở Quận nhất, đêm đó, tôi bị (được) giam chung với chị Q. Chúng tôi biết chỉ có thể nói với nhau trong vài phút thôi, lát nữa sẽ thẩm vấn riêng và mỗi đứa, không biết sẽ đi về đâu. Mọi lời lẽ cần cân nhắc, cẩn trọng từng cử chỉ bởi vì, ngoài song sắt, vẫn có những cặp mắt cú vọ đang theo dõi. Chúng tôi rất sợ trong đêm đó, sẽ có thêm những người bạn khác vào nữa nghe nên nghe tiếng xích sắt khua là hồi hộp nhưng rồi đêm cũng qua đi và buổi sáng hôm sau, quả là một ngày mới.

Chúng tôi không còn thấy nhau nữa. Xế chiều, bọn nó chuyển tôi sang Nha cảnh sát Đô Thành. Từ ngoài cửa vào, tôi được yêu cầu gởi tất cà tư trang, thay áo quần. Lúc đó, trên tay tôi, chỉ có cái đồng hồ và bộ đồ đang mặc. Vì chưa kịp bị bịt mắt nên tôi thấy 1 dáng người cao to, dĩ nhiên là cũng phải có người dìu đi, tôi biết chắc đó là TTN (nhóm thanh lao công). N không thấy  tôi, vì bị bịt mắt nhưng nếu có thấy thì cũng phải làm người xa lạ thôi. Chị Q đã dặn tôi: em không biết ai hết, nhớ chưa? Xem như đó là bài học lao tù đầu tiên mà tôi được dạy. Tên công an giải tôi đi còn hù dọa thêm: “Thấy chưa, trai tráng, cao to như thằng kia còn đi không nổi, huống gì tiểu thư như cô, liệu mà khai đặng về cho sớm!”

Vì mới vào nên tôi nằm hành lang, chờ thẩm vấn. Đêm đầu tiên, tôi không sao chợp mắt, lâu lâu lại có nghe có người bị kêu tên, rồi tiếng rên la, cứ đi thì bình thản, lúc về lại có người dìu. Tôi hiểu chẳng thà chịu đau chứ không khai, mặc dù có người một đêm bị gọi lên thẩm vấn nhiều lần. Cạnh bên tôi là một chị giao liên, còn rất trẻ, chị bán đậu phọng. Tôi chỉ biết có vậy, tôi nghe tên thẩm vấn nói: “Con nhỏ bán đậu phọng này lì thiệt!”. Tôi len lén nhìn chị cảm phục chứ không dám hỏi câu gì.

Sáng sớm hôm sau, có 1 phòng giam được mở cửa để tôi vào đi toilet. Toàn những người mặc áo đen (đồng phục tù mà), quả thật là tôi không dám nhìn ai, nhưng có ánh mắt nào đó, chợt sáng lên, a, chị Q, nhưng tôi vẫn lẳng lặng bước vào toilet. Chị chậm rãi bước theo tôi chỉ để dăn một câu: “Em với chị không biết nhau nha em”. Đã là “em” với “chị” mà lại “không biết nhau”. Quả là nghiệt ngã, tôi chỉ gật đầu nhẹ để đóng cho tròn vai của một người…xa lạ!

Tối hôm sau, tôi vẫn bơ vơ trên cái hành lang nhỏ hẹp đó, bỗng tôi nghe tiếng ai đó ngâm bài thơ: “Nghe em vào Đại học/Nửa tin, nửa ngờ tên lại trùng tên/Hôm nay nhận thư em/Nét chữ nghiêng nghiêng cười trên giấy trắng/Anh ngồi đây mà thấy trời hửng nắng…

Chất giọng nhẹ nhàng, truyền cảm, tôi rưng rưng, chưa kịp khóc thì thấy bóng ai đó, tôi chưa nhận diện được vì chỉ thấy có cặp mắt…nhưng giọng nói thì tôi không nhầm lẫn được, đó là LNE: “Chị vô hồi nào vậy, trong này có…nhưng mình không biết ai hết nha chị, nước chanh nè, chị uống đi cho khỏe…”.

Ca nước chanh được chuyền đến chỗ tôi và bóng người thụt mất. Tôi hình dung phải cõng lên nhau vì tường phòng giam rất cao nên không thể đứng lâu được và đã gọi là người xa lạ thì làm sao dám chuyện trò???

Mấy đêm sau, vẫn giọng ngâm thơ xé lòng đó, sau đó là những bài hát: “Chốn lao tù là nơi ta rèn tâm trí/Đây cũng là chiến trường mà ta không cần vũ khí…”. Thỉnh thoảng, lại nghe tiếng la: “Ồn ào quá, ngủ giùm đi mấy ông nội”. Tiếng hát dứt, nhưng âm vang đọng lại mãi trong lòng những người tù.

Đó là khi…

Vào một buổi chiều, lang thang trên đường Đinh Tiên Hoàng, tôi thấy anh VVN. Tôi quên sao được cái áo sơ-mi trắng, cái lưng hơi còng và đôi giày tây mũi nhọn của anh. Ấy vậy mà anh đi lướt qua tôi, không nhìn lại, cứ y như là người xa lạ.

Mãi về sau này, tôi mới hiểu, ở thời điểm đó, vì sao CT nhóm Việt Hán phải làm mặt lạ với người em gái Văn Khoa vốn thân quen với anh.

Những người Văn Khoa…xa lạ của thời ấy, tôi đã gặp lại đầy đủ sau 1975, nhưng cũng chưa có lúc nào cùng ngồi với nhau để nhắc “chuyện đời xưa”.

Bây giờ thì anh HNH thì đã vĩnh viễn xa. Khi thắp hương cho anh ở nhà tang lễ LQĐ tôi đã bật khóc vì bỗng nghe đâu đó “Nghe em vào đại học…”.

Những bài hát, những câu thơ…trong tù đã cho tôi hiểu biết bao điều quý giá. Những cái nhìn thân thương như xuyên suốt tâm can mà phải vờ như xa lạ của anh em, bè bạn cho tôi thấm thía sự cao quý của tình bạn.

Và…năm tháng qua đi, chúng ta đang già đi, kẻ còn, người mất, nhưng đó là những năm tháng chẳng thể nào quên!

5-7-2011

Cỏ May

Đọc tiếp ...

Những giọt nước mắt...Văn Khoa

Hồi đó...tôi hay khóc, khóc vì nhiều lý do, chính đáng, không chính đáng, TN gọi tôi là "công chúa nhõng nhẽo" và tôi khá "nổi tiếng" với "danh hiệu" này.
Ừ, thì cứ cho là tôi nhõng nhẽo nên hay khóc nhưng cũng có nhiều lần...đâu có nhõng nhẽo mà nước mắt vẫn chảy tràn.
Ở Hội quán Văn Khoa
Cứ hễ nghe anh chị nào bị bắt là tôi chui vào cái phòng nhỏ xíu, chỗ có để mấy thùng nước đá và các vật dụng của Hội quán rồi khóc nức nở. Mà tôi có một cái bệnh là hễ khóc thì xỉu vì hạ calci! Đã rối, tôi còn làm cho người khác rối thêm vì phải lo cho tôi!
Có lần tôi "bị" (cũng có thể nói là "được") chị D nhắc nhở: "Phải làm cái gì đi chứ, khóc hoài vậy cưng?". Tôi sợ chị nên không dám trả lời: "Em đâu có biết làm cái gì nhưng anh em, bạn bè của mình, tụi nó có quyền gì mà bắt?".
Là tôi nghĩ vậy thôi chứ nào dám nói vì mình khóc giống "tiểu tư sản", bị la là đúng rồi, oan ức gì nữa mà thanh minh?!
Ở khám Chí Hòa
Tôi đi thăm anh NTK, nhưng nhìn thấy những anh khác, đi không nổi, phải có người dìu, vậy là tôi khóc, lâu lâu bị "thủ trưởng" nhắc: nãy giờ em có nghe anh nói gì không? Em nhớ anh dặn gì không? Dạ có, em nghe, em nhớ rồi....
Tôi không thể ngăn được những giọt nước mắt xót xa, tôi thật sự chưa hiểu nhiều về các anh, về lý tưởng mà các anh đang theo đuổi nhưng tôi mới gặp các anh đây thôi, đàng hoàng, chững chạc với những lời lẽ vô cùng thuyết phục thì giờ đây, anh nào cũng như "bơi" trong bộ quần áo đen của những người tù, đi xiêu vẹo mà mắt vẫn ngời sáng. Họ có tội gì mà phải chịu kiếp tù đày?
Không nhớ ai đã "phân công" tôi đi thăm nuôi anh VĐN, dường như các anh ở miền Trung, không có gia đình thăm nuôi là chúng tôi (nhóm nữ SV VK) đảm nhận việc này, vô tư như bản chất vốn có của việc thăm nuôi.
Anh N mới bị bắt nên khi tôi thăm, anh đứng trong lưới sắt, tôi đứng bên ngoài, không được vào phòng thăm nuôi như anh NTK. Chỉ vừa thấy bóng dáng anh là tôi khóc. Khóc vì cái lưới sắt, vì cái rào cản giữa tôi và anh, khóc vì cái dáng tiều tụy, gương mặt khắc khổ của anh..Tôi nghĩ anh cũng bị tra tấn nhiều như những anh chị khác. Nơi đó, mỗi người nói một câu, rất ồn ào, mà sao kẻ đứng trong lưới sắt, người ngoài lưới sắt? Tự nhiên sao bạn tôi phải ở tù??? Sao mà tủi cực vậy? Tôi không khóc sao được? Tôi chỉ đưa thức ăn cho anh thôi chứ có chuyện gì đâu mà nói...thật tình là như vậy. Nhưng 2, 3 lần sau đó, tôi vẫn khóc và anh N đã rụt rè nói: "Lần sau, đi thăm tui, đừng có khóc nữa nha, bị hiểu lầm đó.., tui bị chọc quá trời...". Người nói cũng thật thà mà người khóc còn thiệt thà hơn!
Trên đường về (lúc đó, để không bị Công an chú ý, tôi đi đến Chí Hòa bằng xe taxi), tôi suy nghĩ: mình và anh N hiểu nhau là được rồi, ai hiểu lầm nhỉ?! Thôi, chết rồi, lúc đó, VĐN là của...HN chứ nào phải của...tôi! Lại khóc, nhiệt tình bị..."xúc phạm"!
Gặp lại chị HD
Chị D đến nhà tôi sau khi ở tù ra. Vừa thấy chị là tôi khóc, không ngăn được đến nỗi ba tôi bước ra và có vẻ ngạc nhiên. Thật ra, chưa bao giờ ba tôi xuất hiện ở phòng khách khi tôi tiếp bạn bè nhưng tiếng khóc của tôi đã làm ba hốt hoảng vì không biết đã xảy ra chuyện gì, nhưng thấy chị D là ba tôi yên tâm và trở vào. Thật tình, tôi không nghĩ là được gặp lại chị sớm như vậy. Lúc đó, chị D là một phần của tôi, ngày nào chúng tôi cũng gặp nhau, tôi có thể nói tất cả mọi chuyện với chị và chính chị cũng là người đã đến với tôi đầu tiên với tư cách là một người cách mạng. Trong thời gian chị ở tù, tôi không thăm được nhưng vẫn lén gửi thư cho chị bằng cách bỏ thư cuộn nhỏ, dán kín, bọc kỹ vào gói mắm ruốc, ống kem đánh răng... Và, có lần tôi đã bị má của chị "chất vấn": "Bác hỏi thiệt con, hôm bữa con gởi mắm ruốc cho con D, con có bỏ cái gì trong đó không mà bữa nay nó không cho thăm nuôi rồi!". Tôi tái mặt, chối quanh co và tôi nhớ gói mắm đó đã "trót lọt" rồi, sao bây giờ còn bị chất vấn?
Để cho tôi khóc một chút, chị D từ tốn nói: "Em nín đi, có gì thì kể chị nghe, em khóc hoài, đâu có nói được gì...". Và tôi đã kể với chị tất cả nỗi buổn khổ của tôi: má tôi mất, ba tôi theo dõi sát sao mọi việc làm, mối quan hệ của tôi vì tôi cũng mới ra tù...Chuyện nhà đã buồn mà chuyện trường còn buồn hơn chị ơi, bị bắt hết trơn, còn có mình em, em chèo chống sao đây, công an thì nó làm dữ quá, nó chụp hình em rồi méc ba em...
Cứ vậy, hai chị em chuyện trò không dứt, nước mắt dành cho ngày gặp mặt
Trong đám tang má của anh NTK
Tôi thường đến nhà anh K để nhận đồ đi thăm nuôi anh. Tôi biết cả hai bác, nên khi bác gái bệnh nằm ở nhà thương Nguyễn Văn Học (nay là BV Nhân dân Gia Định) tôi có vào thăm và cũng đoán rằng với hơi thở nặng nhọc, khó khăn như thế này thì chắc anh K không về kịp.
Rồi bác mất, chúng tôi đi dự đám tang như những người con. Tôi nhớ đã khóc rất nhiều bởi những câu chuyện giữa tôi và bác không đầu đuôi, bởi hình ảnh của bác với cái giường được quay lên cao cho bác dễ thở, bởi anh K vẫn còn xa, xa lắc. Và trong chúng tôi, tôi tự hỏi: sẽ còn bao nhiêu người phải khóc mẹ-cha trong hoàn cảnh nghiệt ngã này..?.
Những giọt nước mắt ấy dẫu đã xa, rất xa, nhưng khi tôi nhớ lại, mắt vẫn long lanh, má vẫn ấm, hơi ấm của tình người.
Cuộc sống hôm nay bộn bề, vất vả, sau khi đã sống hơn nửa đời người, dĩ nhiên tôi không còn là "công chúa nhõng nhẽo" nữa, tôi biết chịu đựng, có khi lì lợm một chút bởi đã chai sạn nhưng những giọt nước mắt của thuở nào, với tôi, là những kỷ niệm còn sống mãi.
Cho phép tôi được gọi đó là "Những giọt nước mắt Văn Khoa".
5-7-2011
Cỏ May

Đọc tiếp ...