Tôi đã gồng người lên...

Hôm nay, là ngày cuối cùng tuổi của tôi còn được bắt đầu bằng số 5...
Trong từng ấy năm có mặt trong cuộc đời, đã biết bao lần tôi phải gồng mình lên...

Khi má tôi mất, 1 ngày trước khi tôi tròn 20 tuổi, một gia đình đang hạnh phúc bỗng vỡ tan, hình như tôi chưa thật sự trưởng thành mà vẫn phải gồng mình lên, chịu đựng nỗi đau, không chỉ là sự bất hạnh của đứa con mồ côi mẹ mà còn là biết bao điều khác nữa, trong đó, có cả những nỗi đau không thể gọi tên và dĩ nhiên cũng không thể diễn tả thành lời.

Rồi tôi có chồng, bỏ SG, mang thai khi tôi còn quá trẻ, tôi gồng mình lên để chịu đựng cơn đau chuyển dạ, tập trung hơi sức để được nghe tiếng khóc của con. Lúc ấy, bên tai, văng vẳng tiếng ba: "Con lớn rồi, con ưng ai thì ba gả cho người đó, nhưng con lấy chồng xa thì ba không có phụ con được...".

Trong suốt chặng đường nuôi hai con, không thể đếm hết những lần tôi gồng mình chịu đựng cái nghèo, cái cực mà cô gái SG chưa từng nếm trải và đúng là...không có ba để "lo phụ". Ba ơi, giờ con mới từ từ thấu hiểu.

Tôi gồng mình ngồi sàng, sẩy rồi nấu cám nuôi heo, đến nỗi, học trò, đến nhà, đứng ngoài cửa nhìn vào, phân vân: "Không biết phải cô mình hông?". Ông ngoại ghé thăm, bất ngờ, thấy tôi, ốm yếu ngồi với đống cám khổng lồ, ông ngoại khóc, tôi gồng mình lên và cười với ngoại: "Đâu có mệt, con làm chút xíu xong liền, trong khu nhà tập thể này, con là sướng nhất đó ngoại!". Ông ngoại đâu biết tôi đã gồng mình khi phải cầm trên tay con heo con (lần đầu nuôi heo đẻ), không biết phải làm sao, vừa ghê, gớm, lại cũng sợ, rủi nó chết thì tiền đâu mà trả nợ?

Tôi gồng mình để thức đến 2-3g sáng đan len cho tổ hợp, kiếm tiền nuôi con khi chồng đi học xa. Tôi gồng mình bưng bê từng ly cafe ( khi tôi "may mắn" được ở một căn nhà ngay trong chợ Mỹ Tho) mong sao con được uống sữa, uống nước chanh vì tôi phải làm để bán cho mấy chị bạn hàng ngoài chợ và tôi thì có thêm chút tiền để xoay sở. Tôi gồng mình khi nghe người ta xì xầm: "Cô giáo làm vậy, tội nghiệp quá, không dám mua!".

Tôi gồng mình dọn dẹp phân gà (bây giờ nhớ lại, vẫn còn ghê!), gồng mình chở từng giỏ trứng gà công nghiệp đi bán bằng chiếc xe PC (đã thành đồ cổ!) khi con trai bắt đầu học ĐH. 5 g sáng đã lục tục thức dậy cho gà ăn, lượm trứng rồi cũng áo dài "tha thướt" đến trường. 12g, từ trường hộc tốc về nhà, cơm nước, cho gà ăn, uống, lượm trứng, chưa kịp xong thì học trò đã gọi í ới để học thêm!

Tôi gồng mình để mỗi tuần 1 lần lên SG dạy, từ bến xe đi vào trường bằng xe đạp, thời điểm đó, cộng tất cả số giờ dạy của tôi hằng tuần (ở trường tại MT, trường ở SG, dạy ở nhà mình, nhà của học trò), hơn 40 tiết! Gồng mình để đi-về MT-SG/SG-MT như con thoi với ước nguyện các con chỉ tập trung học mà không cần làm thêm bất cứ việc gì. Gồng mình "siêu" đến nỗi hình như trong những năm tháng đó, tôi không có bệnh!

Tôi gồng mình để dứt khoát về lại SG sau đúng 25 năm từ bỏ quê hương, và lại tiếp tục gồng mình để đi học, để thay đổi môi trường làm việc, từ trường PT về trường ĐH, tôi gồng mình, trải qua biết bao cay đắng để được như ngày hôm nay. Gồng mình để nghe phiền trách về những điều mình chưa làm được, gồng mình để học vì mỗi ngày trôi qua, lại thấy sao mình lạc hậu, thiếu sót từ kiến thức đến kinh nghiệm...

Tôi cũng đã gồng mình để nuốt những giọt nước mắt, bắt nó phải chảy ngược vào lòng, đến nỗi tim như có ai bóp thắt, nhiều lần muốn ngừng thở, các đầu ngón tay bắt đầu tê (dấu hiệu của chứng hạ calci). Tôi gồng mình lên, chịu đựng những nỗi đau đời trong những đêm thức trắng mà tôi vẫn thường gọi là "trắng mắt, trắng lòng, trắng cả những niềm tin...". Gồng mình để không khóc cho đêm từng đêm lặng lẽ trôi qua và tự nhủ lòng: "không thể chỉ sống cho riêng mình!"

Tôi gồng mình khi mấy chục năm qua, tuy biết mà vẫn phải chấp nhận sự thật như nó vốn có, gồng mình để quen mà chấp nhận, không thắc mắc, không buồn phiền. Rộng lượng hơn để suy nghĩ rằng: "Trong cuộc chiến-tạm gọi như vậy-có khi người gây chiến còn khổ hơn người gánh nhận hậu quả không do mình gây ra...".

Tôi gồng mình để phủ nhận những tình cảm mà có người đã dành cho tôi bởi vì, nếu có một tình yêu khác, liệu tôi có phải gồng mình nữa không? Tất cả còn đang ở phía trước, tôi cũng không còn thời gian để bắt đầu những bước đầu tiên.

Tôi gồng mình để lần lượt, đảm đương những nhiệm vụ càng lúc càng khó khăn hơn nhưng vẫn thành công (ít ra là trong cái nhìn, có khi hơi chủ quan của tôi). Tôi gồng mình, chịu đựng những xúc phạm mà có khi, với người khác, là lẽ thường tình!

Và giờ đây, khi bước sang cái tuổi lục tuần, "ngẫm lại mình", hình như tôi đã có tất cả: nhà cửa, địa vị xã hội, con cháu đông đủ, hiếu thảo, bạn bè yêu quý...vậy tôi không cần phải gồng mình nữa!

Hãy thả lỏng người, bởi vì...tôi đã: "có đủ": Đủ mặt trời để soi sáng tâm trí. Đủ cơn mưa để mặt trời vẫn rực rỡ. Đủ niềm vui để tâm hồn không cằn cỗi. đủ nỗi đau để cảm nhận được ý nghĩa của hạnh phúc. Đủ nỗ lực để đạt được mong muốn. Đủ mất mát để tận hưởng tất cả sự tiến triển. Đủ những lời chào nhau trước khi phải nói lời tạm biệt cuối cùng". (Trích Sống đẹp, báo Phụ Nữ)

Sinh nhật lần thứ 59

Đọc tiếp ...

Sinh nhật con trai

Dưới đây là entry đã viết cho con trai sinh nhật của con năm 2009.

Hôm nay, đọc lại, vẫn còn nguyên cảm xúc. Con sinh ngày 9-9, mẹ ngớ ngẩn, hôm nay là 10-9, vậy mà sáng nay còn cãi với ba: hôm nay mới là ngày 9-9! Thật ra, tối qua mẹ không online, bực mình vì Mul. "làm khó" mẹ, không commnet được cho ai nên online làm gì!?

Ba nói đã gọi ĐT cho con, năm nay, không hiểu sao, con có vẻ không vui lắm. Công việc thì không có gì khó khăn, vất vả thì con vẫn vất vả như trước nay, (vì con giống mẹ!), nhưng không hiểu sao con ít nói cười hơn. Kiểu như "tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn!". Mẹ đã thấy và nghe vợ con nói nhưng không dám hỏi gì hết vì con không bao giờ muốn mẹ phải lo lắng nên chưa bao giờ con nói về những khó khăn, băn khoăn, lo nghĩ của con cho mẹ nghe. Vì vậy, mẹ đành im lặng mà đêm nào cũng âu lo nghĩ về con.

Con trai à, con vẫn luôn là niềm tin yêu của ba mẹ, và đặc biệt là của mẹ.

Rồi con sẽ đọc những entries mẹ đã viết cho con để hiểu rằng, với mẹ, con quan trọng như thế nào thì với gia đình nhỏ của con, mẹ nghĩ, con càng quan trọng hơn nữa.

Con thêm tuổi mới, mẹ mong con luôn vững tay chèo, cho dù biển không phải lúc nào cũng thuận lợi cho người ra khơi!

Đối với một người mẹ, sự ra đời của con cái luôn là hạnh phúc vô giá và đó là những năm tháng không thể nào quên.

Ngày này, cách đây 34 năm, gần 9g sáng, một người phụ nữ 23 tuổi đã vượt cạn lần đầu để trở thành bà mẹ trẻ trong những ngày "vui, buồn, sướng, khổ" của năm 1975. Tên của con đánh dấu một cột mốc lịch sử, không phải chỉ của dân tộc mà còn của ba mẹ nữa. Lúc con bắt đầu quẫy đạp trong bụng mẹ, mẹ đã cùng với con đi vào dinh Thống Nhất để dự metting. Mẹ phấn khởi lắm, không chút e dè, sợ sệt. Bây giờ, nhớ lại mới giật mình, bụng đi trước, người thì như dòng thác, chen lấn, hò hét..

Khi mẹ sinh con xong, mẹ đọc được dòng chữ ba ghi nắn nót trong quyển sổ tay:"Hôm nay, NTT có mặt trên đời" và lúc đó, mẹ đã khóc.

Từng ấy năm trôi qua, con vẫn là niềm tự hào của ba mẹ, của cả gia đình nội/ngoại. Và gia đình nhỏ của con cũng luôn mang lại cho mọi người nhiều tiếng cười, niềm vui. Và mẹ đã có thêm hai "cục cưng, cục thương", lúc nào mẹ cũng nghĩ về gia đình của con với sự bình yên và mẹ luôn tin tưởng ở mọi quyết định, suy tính của con. Khi em có chồng, con cũng đã làm tròn trách nhiệm "anh hai", hơn cả những gì ba mẹ chờ đợi.

Hôm nay, con thêm một tuổi, mẹ ao ước con ngày càng thành đạt, luôn quan tâm và yêu quý mọi người, điều quan trọng là, tránh được những sai lầm có thể, đừng làm tổn thương vợ con, đừng làm cho người phụ nữ nào phải  gánh chịu như mẹ. Bởi vì, con biết không, nước mắt chảy ra là những giọt nước mắt có thể được chia sẻ, còn nước mắt nuốt vào trong là những ngậm ngùi không thể sẻ chia, là điều khủng khiếp của một đời người!

Mẹ luôn nghĩ về con bằng tất cả niềm tin và tự hào.

09-09-2009

Đọc tiếp ...

Trung Thu

Trung Thu gợi nhớ cho tôi biết bao kỷ niệm.
Khi tôi còn nhỏ, Trung Thu là thời điểm tôi rất thích.
Một trong những thú vui của tôi không phải là được rước đèn mà là được chơi đền cầy. Vì bình thường, không có đèn cầy để chơi.
Tôi hay nài nỉ chú của tôi mua cho đèn đủ màu sắc, tôi tỉ mỉ dùng móng tay để khắc trên thân đèn cầy những hoa văn khác nhau. Tôi có thể mất nhiều giờ đồng hồ để làm công việc này và dĩ nhiên ba má tôi không bao giờ thích những trò này của tôi, với ba má, chỉ có học và...học!
Tôi làm xong, sắp xếp trong hộp thuốc lá của ba rồi đem vào lớp khoe, các bạn khen, thể nào tôi cũng tặng rồi về nhà...làm tiếp cho đến hết mùa Trung Thu, khi không còn đèn cầy để mà khắc.
Món quà trẻ con ấy, tưởng đâu chỉ còn trong ký ức của tôi, không ngờ, hôm nọ, gặp Phương Hà, ở Úc về, cô bạn từ năm Đệ Thất (lớp 6) Trưng Vương vẫn nhớ và nhắc...
Tôi không thích (nói chính xác là...không biết) ăn bánh Trung Thu, nhất là bánh nhân thập cẩm (vốn là món khoái khẩu của ba tôi) mà chỉ thích được ba mua cho bánh con heo. Hồi tôi còn nhỏ lắm thì là một con heo, sau này, người ta làm cả bầy heo mà con nào cũng ủn ỉn, rất dễ thương nên tôi cứ mỗi ngày, mỗi ngắm nhìn chứ...không muốn ăn. Chìu tôi, năm nào ba cũng mua và vẫn thường "khuyên": bánh con heo là bánh dở nhất, con ăn bánh khác đi, hay là ăn bánh dẻo, ba mua cho...Ba thuyết phục hoài, tôi vẫn không thay đổi nên ba không nói nữa.
Khi tôi có chồng, không ai mua cho bánh con heo nữa, Trung Thu nhắc nhớ tôi những kỷ niệm ấu thơ mà trong những năm tháng ấy, ba và bà nội là những người chìu tôi nhất. Chìu đến mức, tôi có một thói quen rất xấu là hay...ăn từng muỗng, uống cũng từng muỗng. Vì vậy, một ly nước chanh, tôi uống rất lâu, cả nhà phải chờ khi đi ăn chung nên tôi hay bị má rầy. Ba thì không, ba hay nói: "Kệ nó, nó thích uống vậy mà. Con uống đi, ba chờ".
Sau này, tôi có kể chuyện cho một người nghe, nhân khi cùng đi uống nước, người ấy đã nhắc: "Sao em không uống từng muỗng?". "Thôi, mất công anh, chỉ có ba em chờ em chứ ai mà chờ?!" "Em uống đi, anh chờ!". Nói là nói vậy chứ trong cuộc đời, tôi và người ấy đã chẳng thể chờ được nhau!
Khi rước đèn, tôi thích đèn con cá mà không hiểu sao, tôi hay làm lồng đèn cháy mà cháy một góc nhỏ thôi, tôi cũng khóc và không chịu chơi lồng đèn bị rách bao giờ! Mỗi mùa Trung Thu tôi có đến mấy cái lồng đèn! Và ba tôi còn làm cho tôi đèn trống quân to nữa!
Đến khi các con tôi biết chơi đèn Trung Thu thì tôi quá nghèo, chờ cơ quan của chồng, trường của tôi mua tặng cái lồng đèn giây xếp. Tôi nhớ, Trung Thu năm nào ba tôi cũng gởi cho cháu nội lồng đèn bằng giấy kiếng, có khi chị tôi mua cho cháu. Lồng đèn giấy kiếng, lúc đó là "xa xí phẩm".
Vào ngày 16-8, má tôi vĩnh viễn đi xa, Trung Thu gợi cho tôi những kỷ niệm đau buồn. Năm nào, dọn bánh Trung Thu cúng ba má, tôi cũng chạnh lòng. Ba má đã cho tôi hưởng đầy đủ hương vị của nhiều mùa Trung Thu, vậy mà, đến khi tôi có thể lo cho ba má được thì tôi chỉ còn được thấy ba má qua khói hương thương nhớ thôi.
Giờ các cháu nội ngoại đầy đủ hơn lúc các con tôi còn nhỏ thì hình như các cháu không còn biết thưởng thức Trung Thu như tôi trước đây.
Không đứa nào đòi bánh con heo, không còn thấy ai khắc trên những cây đèn cầy đủ màu...
Đêm nay, MT tĩnh lặng, hồi còn sống ở đây, tôi rất sợ những tiếng chó "sủa ma", bởi vì, khi mất ngủ, những âm thanh đó, dội vào tai tôi, buốt nhức cho tôi chứ không phải cho những con chó sủa "ma". Người ta nói vậy, bởi vì...không có ai nó cũng sủa.
Sự tĩnh lặng khuya khoắt, xôn xao lòng tôi nỗi nhớ về những mùa Trung Thu....

Đọc tiếp ...

Những người mẹ (4)

Tôi vẫn còn cảm hứng để tiếp tục viết về những người mẹ.
Nhất là sau khi gặp lại LT (con của dì năm), xa VN đã 30 năm.
Đúng là tình ruột thịt nên chị em bạn dì ruột vẫn cứ quấn quít nhau, chuyện này nối chuyện kia, không thể nào ngưng được.
Tôi đưa em và gia đình đi du lịch sông nước Mỹ Tho, vợ chồng thì nói tiếng Việt không pha một tiếng Anh nào, con trai nghe-hiểu, trả lời lại tiếng Anh, con gái nói tiếng Việt chính xác nhưng ít nói.
Gặp lại em, tôi nhớ nhiều đến bà ngoại tôi và muốn kể đôi chút về ngoại.
Là vợ của ông đốc thời Tây không phải là đơn giản. Bà ngoại đẹp quý phái, là chị cả trong một gia đình khá giả ở Bến Tre. Ngoại rất hiền, ít nói nhưng sống nề nếp. Ngoại không học nhiều nhưng tôi nhớ ngoại viết chữ nắn nót, rất đẹp và ngoại có thói quen, đi chợ về là ghi chép lại những thứ đã mua trong một quyển tập. Tôi đã tập đọc với những trang ghi chép của ngoại.
Thỉnh thoảng má gởi tôi ở nhà ngoại, ăn cơm, ngoại chăm cho tôi từng chút, món nào tôi thích là ngoại đều biết. Ở với ngoại thì dứt khoát buổi trưa phải ngủ, thức dậy, đã có sẵn ly sữa (tôi không thích lăm), ly chè đậu xanh, có khi là chè khoai lang, pha chút bột cho nước sóng sánh và mấy lát gừng. Khi lớn, tôi nhiều lần nấu lại loại chè đó nhưng vẫn không thể ngon và có hương vị như chè của ngoại.
Tôi ít khi nghe ngoại nói mà hầu như ngoại chỉ nghe mọi người nói. Ngoại bị yếu một chân (sau khi sanh dì ba, tôi nghe kể lại như vậy) nhưng ông bà có đến 9 người con. Người con trai đầu lòng mà ông ngoại đã ưu ái đặt cho cái tên "Tri Kỷ" thì lại mất khi còn rất nhỏ. Sau đó thì tôi chỉ có dì chứ không có cậu nào nữa và tôi biết, đó là nỗi buồn ngoại giấu kín.
Khi tôi sanh con đầu lòng, ngoại đã già rồi nhưng ngoại vẫn đón tôi từ MT lên SG để chăm sóc, vì tôi không có mẹ. Mẹ con tôi được ngủ chung phòng với ngoại, trên giường của ông ngoại, ông ngoại phải "di tản". Đó là những ngày ngoại và các dì của tôi thay má tôi chăm sóc cho tôi. Tôi không thiếu một thứ gì, mặc dù ở thời điểm tháng 10,11/1975 mọi gia đình không thể còn sung túc như xưa. Ngày tôi còn nhỏ, ngoại đã biết ý thích của tôi trong ăn uống nhưng bây giờ tôi không còn nhỏ nữa, lại đang cho em bé bú nên ngoại không chìu tôi được. Và lúc nào ngoại cũng giải thích vì sao phải ăn món này, không được ăn món kia...Đó là khoảng thời gian ngắn ngủi, sau khi lấy chồng, tôi hạnh phúc trong sự bảo bọc của gia đình. Bây giờ, khi đã có cháu ngoại, tôi hiểu lòng ngoại nhiều hơn.
Mấy năm sau đó, ngoại bệnh nhiều, không còn đi lại gì được nữa và trên cái ghế bố dành cho người nằm một chỗ, ngoại đã lặng lẽ ra đi mãi mãi. Vì ngoại không hay nói, không hay than thở, kêu rên nên đến giờ phút cuối, ngoại đã đi một mình....
Người phụ nữ ấy, một đời tần tảo vì chồng, vì con, vì cháu. Tôi chưa khi nào nghe ngoại rầy la con hay cháu mà chỉ kiên nhẫn giải thích: "Để ngoại nói cho con nghe...". Chỉ có ông ngoại tôi, vì là thầy giáo nên nói lớn tiếng và hay rầy la. Bà ngoại thì không, khi má tôi mất, tôi nhớ ngoại không khóc nhưng tôi biết mất người con gái đầu lòng như má tôi thì ngoại đau và đau lắm.
Ngoại lo cho mọi người rất nhiều (khi ba tôi ở tù, ngoại phụ với má chăm sóc chị em tôi), nhưng đến khi ngoại bệnh nằm một chỗ thì ngoại chỉ có một mình. Lâu lâu, tôi từ MT lên thăm, ngoại nắm tay, nhìn tôi nhiều hơn nói. Hỏi thăm các con tôi là chính, khi nghe tôi "báo cáo" xong, có lẽ đã hài lòng, ngoại lại nhắm mắt, tôi không biết ngoại ngủ hay thức nên cũng không dám nói gì thêm.
Với tôi, ngoại là hình ảnh một thân phận phụ nữ nông thôn, có chồng trí thức, và ngoại đã sống hết cuộc đời vì người khác. Những chịu đựng lặng lẽ, âm thầm của ngoại, ai người chia sẻ.....?!
 

Đọc tiếp ...

Miki tròn 1 tuổi

Hôm nay, Miki, Ngô Thái Nhật An tròn một tuổi, cái ngày mà ba mẹ con chờ đợi rồi cũng đến.
Từ sáng sớm, bà ngoại đã tất bật lo mọi việc. Cực nhưng vui. Cả nhà mình sum họp, vừa mừng cho con vừa mừng họp mặt, bởi vì, lâu lắm rồi, chưa gặp nhau. Lại có cả những người Miki chưa từng biết, nhưng hôm nay, con rất ngoan, thân thiện và đúng là "nhà ngoại giao giỏi" như bà Q đã khen!
Cả mâm gồm...đủ thứ đã được bày ra để con lựa chọn và Miki ngồi xuống, không chút do dự, chọn ngay quyển sách! Cả nhà vỗ tay, bà ngoại thì thầm nghĩ: "Lại theo nghiệp văn chương nữa rồi!". Món thứ hai, con cũng không do dự nhiều: cái nồi nhỏ mà mẹ con mới mua trong bộ đồ chơi nhà bếp. Con gái ngoan rồi, vừa chăm chỉ học hành lại còn lo bếp núc nữa!
Hôm nay con được mẹ diện cho áo đầm đỏ, ra dáng con gái, nhưng chỉ chụp hình với mọi người và ông ngoại còn bà ngoại thì lo nhiều việc khác.
Càng lớn, càng ngoan nha Miki yêu quý.
Con đang là niềm hạnh phúc của cả nhà.

Đọc tiếp ...

Những người mẹ (3)

Má mất, nhà trống vắng hẳn, dù trước đó, má cũng chỉ nằm bất động trên giường. Theo nguyện ước của má, má được thờ ở chùa, hằng tuần, cúng thất ở đó, cho đến 100 ngày. Có gia đình một người đã cùng tôi tụng niệm cho má trong suốt khoảng thời gian này. Hai bà mẹ là bạn thân của nhau, người ấy đã từng muốn hỏi cưới tôi nhưng tôi không có chút cảm tình, chưa hề bận lòng nhưng không thể quên sự thành tâm, tận tụy mà người ấy đã dành cho má mặc dù, đã bị tôi từ chối thẳng thắn.

Mỗi ngày, cúng cơm cho má, tôi đều khóc. Tôi ăn chay đúng 49 ngày để cúng má và tôi biết ăn chay kể từ đó.
Những ngày này, hầu như đêm nào tôi cũng chiêm bao thấy má, rồi kêu, rồi khóc, bà nội ở phòng cạnh bên, phải vội vã chạy qua với tôi, bà lại lo âu, sợ má không siêu thoát được. Cuối cùng, tôi "dọn"  qua phòng nội và ngủ với nội cho đến ngày lấy chồng.

Bàn thờ má lúc nào cũng nghi ngút khói hương. Sáng chủ nhật, thay vì cả nhà cùng đi ăn sáng như trước đây thì mấy cha con đi thăm mộ má. Mỗi lần đặt bông, trái cây lên mộ má thì tôi lại ngậm ngùi với 2 câu đối do chính ba tôi viết:
"Lướt biển, qua non, bệnh ngặt đã đành không vượt thoát
Nuối tình, luyến nghĩa, sức mòn cam chịu mãi chia phôi"

Cũng mãi sau này, khi đã có một gia đình riêng, tôi mới hiểu sự thâm thúy của 2 câu này, quả là ba tôi đã chịu đựng quá sức vì phải vĩnh viễn xa người bạn đời khi đang hạnh phúc bời con cái sắp thành đạt, các cô chú cũng đã có gia đình và nhà không còn thiếu trước, hụt sau nữa.

Văn Khoa lúc ấy buồn hiu hắt mà tôi thì tưởng chừng không vượt qua nổi những đau thương dồn dập đến cùng lúc. Ở nhà thì mong đến trường cho bớt nhớ má nhưng ở trường lại vội vã trở về nhà để thắp nhang cho má. quẩn quanh kéo dài, thèm một cánh tay dang, một bờ vai để nương tựa.

Tôi nhớ những câu chuyện rời rạc đã nghe ba má kể, chắp nối để hiểu thêm về má, việc mà đáng lý tôi phải làm khi má còn ở cạnh tôi.
Má là con của ông "đốc" (Hiệu trưởng) trường tiểu học ở Mỏ Cày (Bến Tre), ba là học trò giỏi nhất trường nên rất được "ông đốc" cưng. Vậy mà, khi ba má cùng lớn lên, biết anh học trò nghèo có tình ý với cô con gái "rượu" thì ông "đốc" phản đối quyết liệt. Vì ba tôi chỉ là thầy giáo nghèo,gia đình đông em, lại còn tham gia kháng chiến, không biết sống chết thế nào...

Bị ngay chính ông Hiệu trưởng vô cùng thương quý từ chối, ba tôi buồn, xin về Rạch Giá dạy học để quên mối tình dang dở. Nhưng... lúc đó, ba tôi luôn kể với giọng tự hào: "Má con bệnh quá trời vì...tương tư ba. Ông ngoại kêu ba về làm đám cưới, ba nghèo, không có tiền mua nữ trang cho má, chỉ có đôi nhẫn, còn bông thì ông ngoại sắm sẵn!". Tôi nghe mà không hiểu "nữ trang" quan trọng như thế nào đối với đời một người con gái.

Về với ba, "cô gái khuê các" hoàn toàn thay đổi vì ba tôi là anh hai, ông nội mất sớm nên phải lo cho 4 cô chú. Các cô chú gọi má là "chị hai", thân thương trìu mến vì má đã cùng với ba lo cho các cô chú ăn học, có nghề nghiệp. Ba thì liên tục vào tù, ra khám. Lâu lâu, thấy có mấy người lạ xuất hiện, nói vài ba câu, ba vào ôm hôn chị em tôi rồi ra đi với họ. Chiều, mai rồi nhiều ngày nữa, không thấy ba về. Không khí trong nhà buồn bã hẳn, thỉnh thoảng, cuối tuần, bà nội và má bàn tính gì đó rồi má đi, mấy giờ đồng hồ sau mới về. Má hay nói ba đi dạy ở Đà Lạt, rồi má còn đưa thư ba gởi cho mấy chị em đọc và bắt chị em tôi trả lời cho ba, cho "ba mừng, ba nhớ tụi con lắm", má thường nói như vậy. Chữ của ba (thầy giáo) và chữ của má (thư ký) đều nắn nót và đẹp như nhau nên chị em tôi không thể phân biệt được. Cứ vậy, mỗi tháng, má tôi viết một thư, chúng tôi đọc đến thuộc lòng, không hề biết...nước mắt của người mẹ chảy ngược vào tâm can.

Về sau này, tôi mới hiểu thêm được những hy sinh, vất vả của má để giữ cho một gia đình đứng vững trong khi trụ cột là ba tôi thì...liên tục đi " dạy" xa. Ngoài ba tôi, có ai ghi công cho má?! Tôi, chẳng những không hiểu mà ngay khi má đang bệnh tật, lại còn làm má lo lắng thêm, nỗi lo lắng về sự "không an toàn của đứa con gái yếu đuối" ám ảnh má tôi cho đến khi má tôi về với cát bụi.

Nghĩ về những người phụ nữ như má, tôi luôn chạnh lòng, chỉ biết gọi đó là "Những người mẹ" và...lâu lắm rôi, nhớ má, tôi đã viết bài thơ:

Má ơi!
Khi con cần có má
Thì má đã xa con
Mênh mông một cõi chết
Rộng lớn một cuộc đời
Mà con thì nhỏ nhoi, côi cút
Làm sao con tránh nổi
Làm sao con biết hết
Những nhọc nhằn đời thường
Những đớn đau, vất vả
Má đã từng bước qua
Cho đời con mật ngọt
Và khi con biết làm mẹ
Giữa trăm nỗi đắng cay
Con cần có má, má ơi!

Đọc tiếp ...

Những người mẹ (2)

Những ngày tháng sau đó, má tôi thường xuyên ra vào BV, ngày đó, Grall cũng xạ trị, hóa trị...và má tôi cũng bị rụng tóc.

Sau lần phẫu thuật đầu tiên thì má tôi vẫn đi làm, có lẽ như vậy, sẽ quên cảm giác bệnh hoạn, nhưng đến lần phẫu thuật thứ ba thì má tôi nghỉ ở nhà. Và chính trong thời gian này, má gần gũi tôi nhiều hơn, hay dặn tôi chuyện này, chuyện nọ. Có lần, má nắm bàn tay tôi ve vuốt (điều này chưa bao giờ có từ khi tôi lớn, bởi má tôi vốn nghiêm khắc), rồi nói: "Con cái như vầy, biểu không lo lắng sao được?". Mãi đến khi được làm mẹ, tôi mới thấm thía điều âu lo của má.

Dường như trong lúc đau đớn, người ta cần có một đức tin, má tôi quy y với pháp danh Diệu Thọ và dặn, khi má chết thì thờ ở chùa.

Sức khỏe má ngày càng tồi tệ hơn, má ho nhiều, sau này tôi mới biết, vào giai đoạn cuối, tế bào ung thư đã di căn đến phổi. Nhân dịp ba tôi đi dạy ở Đại học Huế, má cùng đi với ba, như là một tuần trăng mật cuối cùng! Tôi vô tư, ở nhà với bà nội và nghĩ rằng, chắc ba má đi chơi vui lắm nên không bận lòng. Và tôi cũng không hiểu giá trị của những ngày hạnh phúc ấy. Thật ra, má không đi đâu nổi, chỉ quanh quẩn trong khách sạn, chờ ba đi dạy về, nhưng ba tôi không muốn xa má ngày nào nên má đi "dạy" cùng với ba.

Đang vào lúc tranh cử Ban đại diện Văn Khoa, tôi nhận thư hăm dọa không được ứng cử Ban đại diện. Tôi ngây thơ nghĩ rằng: "May quá, ba má không có ở nhà nên bí mật này không bị lộ!". Tôi cứ vậy mà lao vào công việc, quên cả bệnh tật của má.

Khi ba má từ Huế về thì má bắt đầu nhức đầu, ngày càng tiều tụy hơn. Ba tôi tin vào những liệu pháp tinh thần, kể cả mời "ông thầy nước lạnh" về nhà trị bệnh cho má tôi. Không khí gia đình vô cùng căng thẳng.

Và tối ngày 19-5-1972, nghe tiếng gọi: "Xét tờ khai gia đình", tôi biết sự chẳng lành đã đến. Bọn công an xét nhà, lục tung tủ sách, tủ áo quần của tôi để tìm 1 kháng thư...nhưng chúng không thấy, vì tôi ép kỹ vào một quyển sách, bọn chúng lật nhanh quá nên giấy dính vào...giấy, làm sao thấy được?!
Nhưng tôi cũng bị mời đi "thẩm vấn, sáng về", lúc đó khoảng 2,3g sáng.

Cả đời, tôi không thể nào quên được giọng má tôi thều thào: "Cho con tôi đem theo mấy bộ quần áo.." "Sáng về, đem theo làm chi"!
Bọn chúng kéo tôi ra khỏi nhà, lên xe Jeep, hụ còi...tôi vẫn kịp nhìn thấy má tôi nằm co quắp trên chiếc ghế dài ở phòng khách...tôi thoáng nghĩ: "biết đâu chẳng bao giờ tôi còn gặp má nữa..." và tôi cũng không hiểu tại sao, ngay thời khắc ấy, mắt tôi ráo hoảnh!

May mắn là khi tôi về, vẫn còn kịp chăm sóc má những ngày cuối đời. Mấy ngày đầu, thỉnh thoảng, má nói vài câu, thường nắm tay tôi, nhìn tôi yếu ớt. Dần dần, má không nói gì nữa hết, mắt không nhìn thấy và nằm bất động như vậy 25 ngày, thỉnh thoảng rên, bắt tôi và em trai để tay lên đầu má cho...bớt đau! Sao mà thương thắt ruột, thắt lòng, BS nói má đã bị di căn lên não và chỉ còn chờ chết nên không nhập viện nữa.

Lúc đó, dì Oanh (bạn thân của má tôi và cũng là y tá của BV Grall), mỗi chiều đều đến, nâng má tôi dậy, vỗ vào lưng để má thở dễ hơn. Dần dần, má không nuốt được, phải bơm vào ống, mỗi ngày 3 lần sữa, 2, 1 rồi đến buổi chiều (16-8, mùa Trung Thu), má vĩnh viễn đi xa.

Tôi vật vã trong suốt đám tang, hạ huyệt cũng là lúc phải cấp cứu tôi, 3 ngày sau, trở lại mở cửa mả, tôi không biết đường đi vào mộ má.

Tôi đeo tang má trở lại trường học, quay quần với anh chị em trong phong trào, ngày một thưa dần (kẻ vào tù, người vào chiến khu..). Cũng là lúc chia xa mối tình thơ dại...

Đọc tiếp ...