Những ngôi trường (2)

Trường Lê Ngọc Hân


Từ khi về làm Hiệu phó trường Lê Ngọc Hân (trước đây có tên là trường Phường 7B để phân biệt với trường Phường 7A là trường tiểu học), thật lòng mà nói, tôi chưa được biết, trường thành lập năm nào. Nhận quyết định phân công của Phòng giáo dục, bước vào sân trường, tôi thoáng xúc động chỉ vì nơi đây, dì tôi đã dạy nhiều năm và dì đã qua đời...Lúc ấy, tôi lo lắng nhiều vì trường nổi tiếng quá, tôi không dám tự tin vào năng lực của mình. Nhưng rồi năm tháng cũng qua đi.

Tôi đã làm việc tại Lê Ngọc Hân từ năm 1984 đến năm 1987 cùng với anh Bổn, cô Hai Đặng và Kim Phi. Ban Giám hiệu "hùng hậu" như vậy nhưng không hiểu vì sao chúng tôi vẫn tất bật suốt ngày. Trừ cô Hai, tất cả chúng tôi đều đi xe đạp và anh Bổn luôn là người có mặt sớm nhất.

Khi tôi viết những dòng này, hiện lên trước mắt tôi khoảng sân rợp bóng mát với cây lim bông vàng có mùi ngai ngái. Phòng Hiệu trưởng, cái bục, cột cờ với những buổi sinh hoạt sáng thứ hai, rộn ràng cả con đường Ngô Quyền, những buổi thể dục giữa giờ của học sinh toàn trường, trong tiếng nhạc quen thuộc, học sinh luôn hối hả để còn chạy xuống cantin!

Chỗ này tôi hay dựng xe đạp, cạnh bên xe của tôi là chiếc xe màu xanh, thấp, nhỏ của Kim Phi. vào phòng giáo viên thì có bàn của thầy Phụng, cả một đời thầy tận tụy, cứ đến lúc xếp thời khóa biểu, tổ chức các kỳ thi là thầy lại vất vả. Tôi quên sao được cái dáng gầy gò của thầy. Tôi và Kim Phi ngồi cùng một dãy, tôi nhớ thầy Phụng có nói: "Cô đừng ngồi cái bàn này, ai ngồi cũng đi hết!". Tôi nhất định không đổi bàn khác vì tôi biết chắc chắn, sớm hay muộn, tôi cũng sẽ rời Lê Ngọc Hân. "Số phận" của tôi là như vậy, đây đâu phải là lần đầu tôi chuyển nhiệm sở. Từ cửa sổ ngay bàn làm việc của tôi nhìn ra là là phía sau của Sở Giáo dục. Thỉnh thoảng, tôi vẫn đứng ở của sổ này, nhìn bâng quơ, suy tính cho công việc, ngẫm nghĩ về cuộc đời mình. Giờ Sở đã được xây lại, khang trang, không còn nữa, khung cửa quen thuộc của tôi!

Cạnh bên là Thư viện, thỉnh thoảng, để thư giãn, tôi đến đây để đọc sách báo và cũng để...trêu chọc anh Hạn, thầy Đơn. Anh Hạn hay "nhăn" nhưng thật ra, rất dễ tính. Thầy Đơn với chất giọng Huế, nói năng chậm rãi, từ tốn. Ai cũng cũng vui và hết lòng vì công việc, mặc dù, lúc đó, chúng tôi rất nghèo và chỉ sống bằng đồng lương.

Ngày nào tôi cũng đi dọc các dãy lầu, đôi khi, dừng lại một chút, lớp này sao mà ồn, giáo viên đã đến hay chưa, hết giờ chơi rồi sao học sinh chưa vào lớp...Công việc cứ thế, hết ngày này sang ngày khác...Cũng có khi tôi cười..."hết cỡ", nhưng dĩ nhiên cũng không thể tránh khỏi những lúc lòng xót đắng, ngậm ngùi. Tôi vẫn còn nhớ những lo lắng, hồi hộp mỗi lần có đội tuyển dự thi cấp Thành, cấp Tỉnh, vì Lê Ngọc Hân có các lớp năng khiếu. Không sao quên được những lần chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp PTCS, kiểm tra học bạ, lên bảng điểm, thật là căng thẳng. Ký Học bạ đến... mỏi cả tay, chính vì vậy, tôi đã phải "sáng tac" ra một chữ ký thậtngắn, thật gọn nhưng cũng hơi...khó bắt chước. Sau này, nhiều người thắc mắc, vì sao chữ ký của tôi "lạ" như vậy, không ai biết nó được ra đời từ trường Lê Ngọc Hân, thời điểm mà cứ đến hè, thầy Phụng và anh Huệ phải xếp sẵn từng chồng Học bạ cho tôi ký tên.

Nhớ lắm những lần "tào lao" cùng các bạn sau khi họp tổ, tôi cứ hay nhắc các bạn độc thân phải nhanh chóng có chồng cho...vui. Phòng y tế của Vân là "tổng hành dinh", chúng tôi thường tụ tập ở đây, chị Nị sẽ phụ trách việc mua kem cho chúng tôi thưởng thức. Cách đây gần 4 năm, khi dự đám cưới con gái tôi, Phương (Thể dục) đã nhắc: "Chị đi rồi, không ai mua kem cho tụi em ăn!". Tôi rất hay "rầy la" các em, may mà các em không ghét tôi. Trạch (Sử), Hoa (Địa), Kim Hương (Toán), Hoa (Chính trị), Loan (Văn), Phương Tâm (Sinh). Loan (Nga văn), Cẩm Hồng (thư ký Hội đồng)...và còn nhiều, nhiều lắm, các em đã cùng tôi, một thời gắn bó. Cũng có em đã chọn một hướng đi khác, tình cờ gặp lại Tuyết Lan, nhìn em trong áo nâu sòng, vẫn cặp mắt buồn rượi rười đó, thôi thì, em sẽ hạnh phúc với sự chọn lựa của mình.

Có một lần, tôi là Chủ tịch Hội đồng thi tốt nghiệp PTCS,, thành Kim Phi là P.Chủ tịch. Là một trong những Hội đồng có số thí sinh nhiều nhất của Tỉnh, khi họp, tôi đã yêu cầu giám thị phải nhắc nhở thí sinh cách ghi tờ giấy thi vì bất cứ sai sót nào, cũng sẽ bị lộ Hội đồng thi. Tôi triển khai rất kỹ nên tin rằng mọi việc sẽ suôn sẻ. Không ngờ, chỉ 5 phút sau, một số giám thị hành lang, tất tả chạy về Phòng Hội đồng báo với tôi, nhiều phòng thi đã hướng dẫn sai, phải thay toàn bộ giấy thì. Tôi rụng rời rồi ngất xỉu! Thế là, trong lúc Vân đưa tôi đi cấp cứu thì Thành và Phi tiếp tục công việc. Chiều hôm đó, sức khỏe ổn định, tôi xuất viện, nhớ Thành năn nỉ mà thương: "Ngày mai chị ráng vô tổng kết giùm em, từ hồi đó tới giờ, em chưa làm việc này!". Cũng trong kỳ thi đó, 3 chúng tôi lại tiếp tục công việc ở Hội đồng chấm, cũng toàn là "lính mới bóc tem", chúng tôi hoàn toàn chưa có kinh nghiệm. Phân vân mãi rồi, như Kim Phi khẳng định: "Miễn mình không gian lận, không làm sai qui chế là được rồi!". Chậm mà chắc, chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ, không sai sót.

Lâu lắm rồi, dễ đến hơn 20 năm, tôi chưa về thăm Lê Ngọc Hân, ngôi trường đã được "trả lại tên em"! Trừ một lần, cách đây mấy năm, tôi có đưa con trai của dì về thăm ngôi trường mẹ nó đã dạy khi xưa. Vì là ngày chủ nhật nên tôi chỉ gặp Tuyết (Văn) và chị Nị. Không có thời gian đi thăm hết khuôn viên trường. cái vườn sinh vật nhỏ xíu mà chị Hồng Ngân, Sương hết lòng chăm chút, chắc không còn? Phòng thực hành, không có anh Tấn, bây giờ ra sao? Chú Tư Sẵng chắc nghỉ hưu rồi? Cũng không còn văng vẳng tiếng hát "Nắng chiều" của một người đã...xa, rất xa.

Bây giờ, hay cho đến bao lâu nữa, với tôi, thời gian làm việc ở Lê Ngọc Hân vẫn còn trong ký ức. Vì nơi đây, tôi đã có nhiều trải nghiệm quý báu. Tôi chưa có nhiều kinh nghiệm quả lý mà trường lại là trường điểm, "quan trên trông xuống, người ta ngó vào", không dễ dàng cho tôi chút nào. Lại là một bà mẹ trẻ, một nách hai con, chồng thì đi học xa nên tôi đi trực hay hội họp, làm Hội đồng thi đều luôn có đủ ba mẹ con! Nhưng tôi tự hào vì con tôi đã lớn lên từ những lớp chuyên của Lê Ngọc Hân. Đã bao lần, con trai đứng kéo cờ trong sân trường này, khi tiếng quốc ca ngừng cũng là lúc cờ phải được kéo đến đỉnh cột. Tôi vẫn nhớ hình ảnh "anh" Liên đội trưởng ấy với áo trắng, quần xanh, khăn quàng đỏ tinh tươm, mắt sáng, dõi theo lá cờ. Nhớ chiếc xe đạp mini của tôi, con gái ngồi yên nhỏ đằng trước, con trai ngồi sau. Mỗi lần tôi bận hội họp thì các con lại tha hồ vào thư viện đọc Khăn quàng đỏ vì mẹ không có tiền mua! Thời gian làm việc ở đây, sức khỏe tôi rất kém, vào ra bệnh viện liên tục, nhưng chính bạn bè đã góp tình yêu thương cho tôi bước tiếp chặng đường dài mà tôi đã nhiều lần đuối sức. Tôi được các đồng nghiệp thật lòng yêu quý, không phải vì tôi là Hiệu phó. Tôi cũng yêu thương các bạn như vậy, sẵn sàng san sẻ mọi buồn vui. Tôi thấy mình hạnh phúc khi được những thành viên trong Ban giám hiệu chấp nhận những điều mà không phải ai cũng hiểu. Khi rời Lê Ngọc Hân để về Nguyễn Đình Chiểu, cách nhau có một con đường nhưng tôi nhớ là mình đã "bịn rịn" lắm lắm, vì tưởng chừng xa lắc!

Giờ đây, mỗi người một nơi, chúng tôi ít có dịp gặp nhau nhưng kỷ niệm vẫn là điều không thể xóa nhòa. Bất cứ chặng đường nào đã đi qua, dừng lại lâu hay mau, tôi cũng đã nhận biết bao ân tình. Chính những ân tình ấy đã khiến trái tim tôi luôn biết yêu thương và dạt dào cảm xúc.

Lê Ngọc Hân ơi, bạn bè thân thương ơi, xa rồi vẫn nhớ!

1/7/2012

Đọc tiếp ...

Những ngôi trường (1)

 Trường Bổ túc công nông

Tháng 10-1975, tôi từ Tp.HCM chuyển về Mỹ tho, được nghỉ thêm 2 tháng thai sản để chờ trường Bổ túc công nông của Mỹ Tho khai giảng.

Lúc đó, chúng tồi chỉ có khoảng 15 người, là những người có lý lịch tốt (đã tham gia cách mạng, là gia đình cách mạng) và một vài giáo viên từ miền Bắc vào.Cơ sở của trường là trường Tân Dân (một trường tiểu học dạy tiếng Hoa), ở phường 2, qua khỏi cầu Quay một đoạn. Hiệu trưởng lúc đó là cô Hai Nhiên. Việc gì chúng tôi cũng cùng nhau làm, không phân biệt giáo viên hay nhân viên. Trường bắt đầu chiêu sinh, các lớp cấp 1 nhiều học viên hơn nên học ở các phòng học phía sau sân bóng rổ. Các lớp cấp 2 thì học ở dãy phòng phía trên, nơi đây cũng là văn phòng làm việc của trường. Một số giáo viên, nhân viên ở tại trường, dãy nhà tập thể, phòng nào cũng nhỏ, nóng.

 Vậy mà, trong khuôn viên nhỏ bé ấy, nhiều học viên đã tốt nghiệp cấp 1 rồi cấp 2, cũng có những đôi đã thành duyên. Đa số học viên đa số đã có tuổi và với họ, việc cầm súng dễ hơn học chữ nhiều. Do đặc thù của chương trình Bổ túc, chúng tôi phải dạy một ngày 2 buổi: sáng là chương trình chính khóa và chiều là phụ đạo. Mỗi học viên, trong một niên khóa, có thể học tối đa 3 cấp lớp, họ học miệt mài, thì chúng tôi, cũng phải dạy liên tục, không dám kêu than.Vì chưa bao giờ tiếp xúc và giảng dạy đối tượng đặc biệt này nên chúng tôi có nhiều lúng túng, dễ dãi quá thì không được, nghiêm khắc một chút thì bị phê bình, góp ý ngay.
Tôi không sao quên được chú Mười H, đi học khi tuổi đã xấp xỉ 60, tiếp thu chậm hay quên nhưng lại thích những con điểm 8, điểm 10. Chú thường xuyên năn nỉ: "cho điểm cao, hăng, học mới nổi!". Thỉnh thoảng, tôi và vài đồng nghiệp khác bị Chi Bộ phê bình "tiểu tư sản", chúng tôi lại tỉ tê tâm sự rồi cùng nhau chia sẻ, động viên. Lúc đó, dường như không ai dám có ý nghĩ thay đổi công việc hay xin chuyển đi trường khác vì chúng tôi là thành phần được chọn lựa mà! Hơn nữa, ở cái thời mà người đi làm việc mới có các tiêu chuẩn: gạo, thịt, cá, vải vóc, đường, sữa...thì làm sao dám nghỉ việc?
Ôi, những năm 1975, 1976, 1977 sao mà khó khăn đến...thảm! Một số chị em trong chúng tôi đã có gia đình nên không tránh khỏi tình trạng bầu bì rồi nuôi con nhỏ, con cái đau ốm liên miên, mẹ cũng suy dinh dưỡng...! Trường trở thành nhà trẻ, các con bò lê la dưới đất cho mẹ dạy, đôi khi học viên còn gữi trẻ giùm cho cô. Lúc đầu, lớp được phân một diện tích đất nhỏ để trồng rau (gọi là có lao động!). Đó cũng là công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp.Nhưng chủ nhiệm mà "tiểu thư". lại còn có con nhỏ như tôi thì chỉ đứng nhìn học viên cày xới rồi thu hoạch. Rau xà lách, cải xanh được chở xe đạp đi bán, thu được chút tiền cho quỹ lớp. Phải công nhận là các học viên của tôi rất xuất sắc trong "món" này. Có lần đi đào kênh, tôi cũng phải hướng dẫn học viên mà vô cùng ái ngại, vì tôi cầm cây cuốc không nổi thì hướng dẫn cái gì đây?! Gọi là "chịu trận" chứ không phải "đứng mũi chịu sào". Đến trưa, học viên "yêu cầu" tôi phải về vì em bé ở nhà, từ sáng, phải nhịn sữa! Đến năm 1977, có phong trào trồng cao lương, trường được cấp đất ở Tân Mỹ Chánh thì chúng tôi nhận một diện tích đất lớn hơn, công việc vất vả hơn, đường đi cũng dài hơn.

Mỗi tuần, ba buổi tối, tôi còn phải đến UBND Mỹ Tho dạy cho một lớp cán bộ cấp cao. Phòng học cũng là nơi làm việc, buổi tối, không có người giữ xe nên chiếc xe đạp của tôi phải mang lên phòng học. Tuy hết sức cố gắng, nhưng tôi không sao xê dịch nổi  xe lên các bậc thang cao. Tôi được trợ giúp và lớp thường không vắng học viên nào, chỉ vì: "thích giọng đọc thơ của cô giáo, mấy thầy người Bắc, nói gì, tụi tui nghe không kịp!".

Ngoài giờ dạy, chúng tôi làm đủ thứ nghề: trồng rau, nuôi heo, đan len cho tổ hợp xuất khẩu...Chị T ngày nào cũng chạy xe đạp về Bến Tre, xe của chị chất đầy những dừa, chuối..., chị vất vả lắm mà lúc nào cũng vui vẻ, sẵn lòng với bạn bè nên tôi yêu quý chị vô cùng. Chị T hay cho chúng tôi ăn chuối và hay rủ chúng tôi lên nhà chị chơi. Chị có đủ các loại chuối (chuối khô, chuối ép, chuối hồng..) mà loại nào chúng tôi cũng thích. Chị L thì không có gia đình nên luôn gồng gánh công việc cho những người có con mọn như tôi.

Tôi làm việc tại trường Bổ túc công nông hơn 3 năm. Thời gian tuy chưa dài lắm nhưng cũng đủ để tôi suy gẫm về sự khác biệt giữa những điều mà một tiểu thư từng sống trong tháp ngà hạnh phúc như tôi đã từng tuyệt đối tin tưởng với những thực tế của đời thường. Cái "Đời thường" mà mỗi chúng ta rồi cũng phải trải qua để từ đó, thêm giàu có về vốn sống để mạnh mẽ thêm, gan lì hơn.

Sau đó, tôi chuyển về Phòng Giáo dục rồi tiếp tục đến một số trường khác, cũng ở tại Mỹ Tho nhưng có lẽ vì mải lo cơm áo, gạo tiền nên chúng tôi... lạc mất nhau. Gần đây, chị L, hiện đang định cư ở Úc, thông qua blog của BS Đỗ Hồng Ngọc, nhờ cái tên đặc biệt của tôi mà chị nhận ra tôi và nhờ BS cho số đt của tôi. Khi chị gọi về, giọng nói quen thuộc, cách nói chậm rãi không khác xưa của chị đã khiến tôi nghẹn ngào. Nhất định chị em mình không lạc nhau nữa nghe chị. Chị có về Việt Nam một lần, lặn lội đi thăm chị T nhưng vì tôi đã về SG nên không gặp được tôi, không ai biết tin tức của tôi. Chị cho tôi số đt của chị T. Thật là hi hữu, người trong nước với nhau mà lại phải nhờ một người ở nước ngoài mới tìm được nhau.

Chủ nhật, 17-6-12, tôi đã về Tân Thạch (Bến Tre) để thăm anh chị T. Gần 28 năm chúng tôi mới gặp lại nhau, mặc dù chị và tôi chỉ cách nhau có cái cầu Rạch Miễu. Chị về ở hẳn trong ngôi nhà mà ngày xưa chị đã đi-về hằng ngày. Khi còn làm việc chung, thấy chị quá vất vả nuôi con, tôi hay nói: "Em bái phục chị". Chị luôn cười thật hiền: "Nuôi con mà em, rồi em cũng như chị thôi!". Giờ các con của chị đã thành danh, anh chị không còn dạy học nữa và đã chuyển sang nghề khác. Nhìn cơ ngơi của chị, thấy anh chị vẫn hạnh phúc, tôi nhẹ lòng. Trước đây, mỗi lần nhớ chị, tôi thường xót xa: không biết cuộc sống của chị giờ ra sao, có còn cơ cực như xưa không?
Bữa trưa, anh đãi tôi món cháo cá lóc mà anh đã chuẩn bị để hai chi em có thời gian tâm sự. Cá lóc ruộng sao mà ngọt ngon.
Mấy cây bưởi của chị sai trái thấy ham.

Tôi nhờ anh chụp hình để khoe với chị L, chúng tôi đã gặp nhau, vui vẻ như thế này...nhắc chuyện xưa, kể chuyện của mấy chục năm xa cách...và những câu chuyện cứ nối nhau không dứt.
Hơn 4g chiều tôi mới chịu về, anh lãnh nhiệm vụ làm tài xế đưa tôi về Mỹ tho. Đúng là, "được ăn, được nói, được gói đem về", chị cho tôi một cặp bưởi to, một chai nước màu dừa do chị làm, một gói chuối ép với lời giải thích: "Hôm chị L về đây chơi, chị cũng có tặng chuối này, đem qua Úc ăn, chắc thấy ngon nên chị L có đt về nhắc chị, khi nào gặp em thì phải cho em món này!". Mãi mãi em vẫn là đứa em nhỏ của các chị. Những người chị của tôi, tôi phải nói như thế nào về những gì mà các chị đã dành cho tôi?



Duyên may đã cho em gặp lại các chị và chúng ta chẳng bao giờ xa nhau nữa. Em sẽ về thăm chị T lần nữa với nhiều bạn khác. Hứa hẹn những cuộc họp mặt khác ấm áp, vui vẻ, râm ran những câu chuyện ngày xưa-bây giờ....

Đọc tiếp ...

Lễ tốt nghiệp

Ngày 17-6-12, khi dự lễ tốt nghiệp của sinh viên Hoa Sen, được tổ chức trang trọng tại Nhà hát Hòa Bình, tôi bùi ngùi nhớ lại chuyện của những năm xưa...

Năm 1993, con trai đậu vào ĐH Bách Khoa ngành Xây dựng, tôi biết đây không chỉ là thử thách của con mà còn của cả gia đình tôi. Khi con đang học lớp 9, nhận giải nhất của kỳ thi HS giỏi môn Sinh, tôi đã tự tin chọn cho con ngành Y. Cô giáo dạy Sinh còn khẳng định: "Nó mổ mẫu vật rất khéo, làm BS được đó em"!. Tôi cố gắng thu xếp để gởi con học riêng môn Sinh với một thầy giáo khá nổi tiếng. Mọi việc tưởng chừng êm xuôi theo dự tính của tôi, nhưng hết năm lớp 10, con trai "dõng dạc" tuyên bố: "Mẹ, con không thi Y, con thi khối A, giờ con không học Sinh nữa mà phải dành thời gian học Lý".Tôi ù hết tai, cứ tưởng mình nghe nhầm, nhưng không, con đã diễn giải là thầy dạy Hóa khuyên nên chuyển sang thi ngành Xây dựng và chính thầy cũng đã gặp tôi.
Thế là, con học và thi 3 trường, cuối cùng chọn Bách Khoa (với số điểm không cao lắm), sau buổi thi Lý, về, con không tự tin lắm, tôi nhớ hoài lời con gái: "Chắc anh hai làm bài không được, con hỏi mà anh hai quay vô vách, không có trả lời!". Tôi không dám bình luận vì trước khi chuyển sang thi khối A, con đã kiên quyết: "Nếu con rớt, mẹ cho con thi lại lần nữa, nếu không đậu nữa thì con...đi nghĩa vụ!". Phương án ấy, tôi đã đưa ra cho con khi yêu cầu nó thi Y, nhưng con lại lập luận: "Thi Y khó lắm mẹ ơi, con học lâu quá, mẹ lấy tiền đâu mà nuôi em với con? Con ra trường cũng đâu có mở phòng mạch tư được ngay, làm sao phụ mẹ?". Tôi không có tiền nên không cho con đi SG học luyện thi, dù là HS giỏi của trường chuyên nhưng tôi làm sao dám tự tin ngưỡng cửa ĐH đang chờ con?
Khi con đã vào học, tôi kiên quyết không cho con đi làm thêm, chỉ vì sợ con ham tiền hơn ham học. Lúc đó, ĐH Bách Khoa mới áp dụng mô hình tín chỉ, tôi thì hoàn toàn "lơ ngơ" với ĐH "hiện đại" nên nhận Phiếu điểm của con mà...muốn xỉu vì điểm cao nhất cũng chỉ có hơn 3. Nghe giải thích mới yên lòng và con vẫn đi học bằng xe đạp, hoặc đi "ké" xe của bạn. Cuối tuần con về Mỹ Tho thăm ba mẹ và dạy em học thêm Toán, Lý, Hóa vì em chỉ giỏi Văn và Anh Văn thôi.

Mãi đến khi con đi thực tập, chuẩn bị tốt nghiệp, tôi đã phải vay mượn thêm để mua cho con chiếc Cup 81 với giá gần 4tr mà với tôi, lúc đó, là một tài sản khổng lồ!
Hôm nay, nhìn SV xênh xang áo, mũ, chụp hình đủ kiểu, tôi nhớ lại và thương con đến chảy nước mắt. Ngày bảo vệ Đồ án tốt nghiệp, con xin tôi mua một đôi giày, nói thật là tôi không có tiền cho, đôi giày của con đã cũ lắm rồi. Bảo vệ mà mang dép thì coi không được, chân con lại to, không mượn giày của bạn được. Kết quả bảo vệ tốt và con đã tìm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp và thành đạt như bây giờ. Tôi chỉ chúi mũi vào công việc, lo kiếm tiền nuôi con, không biết con khó khăn như thế nào khi một mình, bươn chải tại SG...Cuộc đời đã dạy con nhiều thứ để con được như ngày hôm nay: một công việc mà với nó, con có thể phát triển năng lực của bản thân, nhà cửa, xe cộ và quan trọng là, một gia đình hạnh phúc.

Hai năm sau khi con trai học ĐH thì con gái cũng nối bước anh. Một lần nữa, tôi hụt hẫng, tôi vẫn tưởng con sẽ thi ĐH Sư Phạm ngành tiếng Anh, không ngờ, hai anh em bàn bạc với nhau thế nào mà con lại thi vào ĐH KHXH&NV, Khoa Đông Phương học và học tiếng Nhật. Tôi lại...bất lực nữa rồi, vì hai anh em đưa ra những lập luận rất vững và mẹ đã...đuối lý. Thôi thì, tùy con.  Tôi băn khoăn vì thật sự, tôi chưa hiểu rõ về Khoa Đông Phương và cả dòng họ nội-ngoại của tôi, không ai biết tiếng Nhật.
Vậy mà kết quả học của con khiến tôi bất ngờ: hết năm thứ nhất, con được chọn đi giao lưu ở Nhật 6 tháng vì có điểm trung bình môn tiếng Nhật cao nhất lớp.
Tôi nghèo đến nỗi tiền lo dịch vụ Passport cho con cũng phải vay mượn, ngày con đi, tôi nhớ, tôi chỉ cho con $300. Tiễn con tại sân bay, tôi khóc vì nhiều lẽ...

Như một năng khiếu có sẵn, với nỗ lực của con, con tiếp tục thành công xuất sắc mà mẹ cũng chỉ có mặt trong ngày con bảo vệ Luận văn tốt nghiệp. Con đã giới thiệu tác phẩm "Xứ tuyết" của một nhà văn Nhật (tôi không còn nhớ tác giả) và con đã được thầy Nhật Chiêu (một GV khá nổi tiếng trong nghiên cứu văn học Nhật Bản) tặng cho điểm 10 với những nhận xét tuyệt vời. Tôi không nhớ nguyên văn, chỉ biết rằng, thầy đã thể hiện sự vui mừng vì tìm được một sinh viên "biết cảm thụ văn chương và truyền cảm xúc đến người khác".
Đến khi  con gái tốt nghiệp, may mắn cho con là tôi có dự và được nghe con thay mặt cho sinh viên toàn trường phát biểu. Tôi nghĩ: thời gian thật nhanh, mấy chục năm trước, tôi cũng đã trưởng thành từ ngôi trường này.

Sau đó, con đi Nhật học tiếp, tôi cũng chưa sang Nhật lần nào...
Cuộc đời cứ như dòng chảy.

Giờ các con đã thành đạt, lễ tốt nghiệp khiến tôi nhớ về những chặng đường mà các con đã trải qua để yêu  thương các con nhiều hơn.

Với tấm lòng của người mẹ, tôi ghi lại những suy nghĩ này, không phải để kể lể, khoe khoang, cũng không biết khi nào các con sẽ đọc...

Nhưng rồi các con sẽ có những khoảnh khắc trong cuộc đời, phải nhìn lại như mẹ...Từ trong gian khó, các con đã trưởng thành, đó là hạnh phúc lớn nhất của cả nhà.
 

Đọc tiếp ...

Một năm đã trôi qua

Tôi nhận được PM của em gái Gia Minh nhắc: Góc nhỏ Văn Khoa thôi nôi vào ngày 9-6, mình có làm gì không chị?

Làm gì là làm gì nhỉ?! Tôi băn khoăn vài giây rồi trả lời em: chị chưa có cao kiến gì!

Bây giờ, đã hết giờ làm việc, một mình, dạo lại blog để nhớ từng ngày, từng giai đoạn và tôi có cảm xúc để viết.

Tôi là thành viên của blog Trưng Vương (1963-1970), một nơi chốn để gặp gỡ, giao lưu với bè bạn khắp nơi. Có những bạn tưởng chừng đã rất xa, nhưng rồi cũng tìm được nhau, cùng nhắc lại kỷ niệm thời đi học, chia sẻ thêm những buồn vui trong cuộc sống. Sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi gửi mail cho Thu Nhân, mong ước quá, một “mái nhà Văn Khoa”… Nhưng điều băn khoăn lớn là tôi không biết tạo blog, mặc dù tôi có dạo chơi trên blog của mình và một vài bạn ở Yahoo360 cũng đã được mấy năm! Hy vọng Thu Nhân giỏi hơn tôi và cũng rảnh rang hơn, thêm nữa, bạn rất đam mê blog.
Bạn đã không để tôi phải thất vọng…

Đến ngày 12-6-2011, có buổi họp mặt tại nhà tôi để mừng sinh nhật những bạn có ngày sinh trong 6 tháng đầu năm, lúc đó, Gócnhỏvănkhoa đã có mặt. Thu Nhân hướng dẫn, mọi người có mặt hôm đó, đã nhìn thấy “nhà của mình”, không thể nói hết nỗi vui mừng, hạnh phúc của chúng tôi tối hôm đó. Những bạn đã “bị” làm Ban Biên tập thì có một chút lo âu nhưng chỉ là…thoáng qua, vì thật lòng, chúng tôi cũng đâu có biết mình sẽ phải làm những gì!?

Cứ nghĩ mọi việc vô cùng đơn giản, nhất là với tôi, dù gì thì mình cũng đã từng là 1 blogger, nhưng sự đời quả là không giản đơn chút nào! “Nghề chơi” nào cũng lắm công phu. Hôm sau, tôi mày mò toát cả mồ hôi vẫn không thấy nhà của ai hết! Ở Yahoo, tôi nhớ mình đã làm quen rất nhanh, nhưng với Multiply thì hoàn toàn khác. Thời điểm ấy, Thu Nhân là người vất vả nhất. Tôi với Gia Minh hỏi liên tục, bực mình vì mình “chậm tiêu, lâu thuộc, mau quên” và nhiều khi, vô tình, trút tất cả những bực dọc cho bạn của mình, nhất là tôi, vốn nóng nảy, ít chịu khó! Trong khi Thu Nhân vẫn miệt mài hướng dẫn cho chúng tôi đủ mọi thứ rồi còn “xây nhà” cho từng người. “Văn Khoa chi bảo” (danh hiệu mà Tổng thư ký tòa soạn Gia Minh đã đặt cho) là Gió cũng đã ủng hộ chúng tôi rất nhiệt tình. Dần dần, chúng tôi quen “đường đi” nhưng lại cũng đôi khi “mất lối về”, vào nhà rồi…bí lối, không biết làm sao, nửa đêm còn gọi nhau ơi ới! Thật là rộn ràng cả “làng trên, xóm dưới”. Chỉ việc “comment” thôi mà sao cũng quá nhiêu khê? Lúc đầu, cứ loạn lên, com. cho người này lại chạy sang nhà người kia, không biết chép lại để trích dẫn là mình đang com. cho ai…Thu Nhân lại có việc để làm, quên cả cái lưng…hay “đình công” của bạn.

Nhưng rồi đâu cũng vào đấy, trên “mảnh đất tình người” này, chúng tôi đã đến, ở lại cùng nhau để chia sẻ. Những ngày đầu, tôi viết rất hăng, như người được trở về nhà, tôi hào hứng lắm. Rồi một ngày, bỗng giật mình…sao mình…ham nói vậy? Các bạn khác cũng phải viết nữa chứ! Thế là, chúng tôi bắt đầu “gây dựng phong trào”, cũng khá là vất vả. Gọi điện thoại, gởi email…, có tin đi nhưng chẳng thấy entry nào cả! Vì mỗi người một hoàn cảnh, một điều kiện, có thời gian thì không có máy tính riêng hoặc ngược lại, có cả hai điều kiện này thì không quen (hay có khi chưa biết) sử dụng máy tính, mắt kém…Thích đọc chứ không thích viết…Thôi thì, trăm ngàn lý do mà nghĩ kỹ, lý do nào cũng có thể chấp nhận được. Chúng tôi an ủi, động viên nhau: từ từ các bạn sẽ quen…

Chúng tôi cứ kiên nhẫn thuyết phục và vài tháng sau, tuần tự, Ban biên tập nhận được bài của chị Thanh Quế, chị Hồng Diệp. Thu Nhân vẫn xuất sắc trong vai trò Tổng biên tập để gõ lại entry của chị Quan Thư, tìm hình minh họa cho tất cả các entries. Với sự hỗ trợ của Gió nữa thì tác giả nhận ra bài viết của mình sinh động, có “giá trị” hẳn với những hình ảnh có ý nghĩa thật sắc sảo. Anh nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Kiệt đã chuyển cho chúng tôi 5 bản nhạc, nghĩa là nhà có thêm lời ca tiếng hát. Lại “đụng chạm” với một vấn đề khác: thấy tên bản nhạc mà …hổng có nghe được! Khổ thân chưa? “La làng” lên, người nọ chỉ người kia…rồi thì vẫn thưởng thức được và bình luận được. Kho hình ảnh thì nhiều, lúc đầu, phải nhờ TBT, nhưng sau này, chúng tôi đều có “nghề” rồi trở thành…”chuyên nghiệp” nên tự lực post hình để…khoe với bạn bè. Chị Thúy Liễu còn giữ một số ảnh quý báu, chuyển cho Gia Minh và đã có hơn 100 comments cho những tấm hình “có một không hai” này.

BBT có thêm một “tài vặt” nữa là “chôm” entry từ “nhà riêng” của mọi người mang về “nhà chung”. Là nói vui vậy thôi, chúng tôi đều có xin phép, đôi khi vội quá thì “tiền trảm hậu tấu”, chưa bị bắt lỗi lần nào nên cũng tự tin lắm.

Cứ vậy mà Gócnhỏvănkhoa ngày càng đông vui hơn, thỉnh thoảng được Gió thay áo mới, cho nghe nhạc hay và…chúng tôi đã ở lại cùng nhau. Trước đây, còn “hăng” nên tối tối, mọi người online, chuyện trò liên hồi, xa cũng hóa gần. Nhưng dần dần, do tuổi không còn trẻ, sức khỏe không còn tốt (chứ không phải tuổi già sức yếu!) nên chúng tôi ít gặp nhau buổi tối. Anh nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Kiệt thì nói là “cai nghiện blog” (buồn quá, hic…hic…) nên vắng bóng.

Gần đây, BBT vui mừng đón Huỳnh Như Phương về nhà, một cây bút siêng năng, trầm tĩnh, hứa hẹn nhiều entries mới lạ.

Từ những bước chân ngập ngừng của một năm qua, giờ đây, một số chúng tôi đã có “nhà riêng”, dù bận chăm chút cho nhà của mình nhưng vẫn không thể quên một nơi chốn mà chúng tôi đã dừng chân để ở lại.

Chị Thanh Quế, đầu bếp “trứ danh” luôn cung cấp những món ăn ngon, bổ, rẻ cho cả nhà. Trong bếp của chị, có ý thích của chúng tôi, có những sẻ chia khiến chúng tôi ấm lòng, không phải chỉ vì được “ăn” ngon!

Gia Minh có tài tổng kết, không hổ danh là một “nhà sử học”, những tổng kết đầy đủ, độc đáo của Gia Minh khiến chúng tôi an tâm vì không cần nhớ chi tiết, sự kiện nữa (khi memory đã full!!!) vì nay đã có người làm thay.

TBT Thu Nhân thì vẫn tận tụy, bạn đi du lịch mà chúng tôi trông chờ từng ngày, bởi vì, trong chúng tôi, không ai có sự kiên trì của bạn. Hướng dẫn và hướng dẫn, chỉ một lần chưa biết thì chỉ nhiều lần, gởi mail, làm slide, gọi điện thoại (cho cụ thể!). Cô giáo yêu quý của chúng tôi!

Nhà chúng ta, cũng có 2 “sư tỷ” là chị Hồng Diệp (Nhã Thảo) và chị Quan Thư (vợ liệt sĩ Lê Quang Lộc), chị Nhã Thảo tuy viết ít nhưng chúng ta cũng không thể quên những entries của chị.
Chị Quan Thư thì đã từng làm “sắp nhỏ” là những nàng “Văn Khoa trẻ” rơi nước mắt.

Hoàng Hương, Kim Diệp, Trúc Chi, Bích Trà thỉnh thoảng xuất hiện làm cả nhà…mừng hụt vì
sau đó, các bạn lại…biến nhưng hy vọng sẽ lại “tái xuất”.

Thúy Liễu rất độc đáo với một số comment mà người đọc không thể quên! BBT vẫn đang kiên nhẫn chờ entry của chị.

Cũng từ nơi dừng chân này, chúng ta đã có những thân hữu từ bốn phương trời: anh Cái Bang, Nguoigiaonline…Và đặc biệt, đã nối kết được với “những người bạn của những người bạn” mà từ những quen biết này, chúng ta thêm trân trọng tình người.

Đã có một Gió với những vần thơ, bài viết mà người đọc không thể nào để “gió cuốn đi”, nó đọng lại để chúng ta có thể khóc-cười, trăn trở…

Đã có một Minh Mập (cái nick mà em yêu hơn tên cúng cơm) luôn gắn bó với nhà Văn Khoa để lắng nghe và chia sẻ cùng cả nhà, với em, những nỗi “đau đời” luôn hiện diện song song cùng những táo tếu thường nhật của em. Mỗi entry là một suy tư của MM về cái “nghiệp”, về những vấn đề của giáo dục mà mỗi điều em chia sẻ, đôi khi làm ta mất ngủ.

Đã có một Chụt siêu quậy (cái nick nghe sao mà…quậy!) nhưng “ngoài đời” Chụt dễ thương lắm, thường chụp hình cho cả nhà và khi chúng tôi “gọi” thì em “đến”, em đã chính thức trở thành “người nhà”.

Đã có một Haphan, cũng vui vẻ “vào hội” để trở thành bạn tốt của chúng tôi.

Đã có một Nguyễn Văn Ngoãn (Thanh lao công) lâu lâu về nhà, đọc, cảm xúc, ngợi khen nhưng không comment…

Một năm cũng đã trôi qua…có biết bao buồn-vui…Chúng tôi đã có một nơi để thông tin cho nhau, mỗi lần đọc lại các notes thì từng sự việc lại hiện ra: khi thì nhắc nhau đến thắp hương trong ngày giỗ của bạn, rủ nhau đi chơi để thư giãn, báo cho nhau một tin buồn khi có người đi xa…Đọc các entries để nhớ một thời đã qua, cái thời tuổi trẻ mà không phải chuyện gì chúng tôi cũng dám nói và được chia sẻ.

Đường đời muôn nẻo nhưng chúng ta đã về đây và đã ở lại, đó là điều quý giá hơn mọi thứ. 102 entries đã xuất hiện cùng biết bao hình ảnh của những khuôn mặt bạn bè thân thương. Chúng tôi gọi đó là “Những người muôn năm cũ”…Với những lo toan, bộn bề của đời thường nhưng chúng ta vẫn còn thời gian để chăm chút cho góc nhỏ này, có lẽ, điều đó, giúp BBT tin rằng ước mơ dường như là điều không tưởng nay đã thành hiện thực.

Xin mời gọi những thân hữu gần xa hãy đến và ở lại đây, cùng chúng tôi vun đắp Gócnhỏvănkhoa để ngôi nhà này mãi trường tồn với thời gian, ấm áp tình người….

Bùi Trân Thúy
Tháng 6-2012

Đọc tiếp ...

Con đã trưởng thành

Hôm nay là lễ cưới của hai con: Khôi, Hằng.
Nhìn con lúng túng đeo nhẫn cho vợ với vẻ mặt hết sức căng thẳng, mẹ Thúy bỗng nhớ lại ngày con chào đời.

Mẹ Phượng sinh con khi đã khá lớn tuổi và sau vài lần bị sẩy thai, phương tiện thời đó không như bây giờ. Chỉ có hai chị em đùm bọc với nhau. Từ Mỹ Tho, nghe tin mẹ của con đã nhập viện, mẹ đi xe đò lên ngay, giúp mẹ con một số việc cần thiết rồi hai chị em cứ nằm chuyện trò và chờ đợi. Thời đó, sinh mổ là ghê gớm lắm nên mẹ chỉ biết cầu xin bà ngoại cho mẹ con được an lành và sinh thường chứ đừng sinh mổ.

Rồi giờ phút thiêng liêng cũng đến, người ta đẩy mẹ con vào phòng sanh, mẹ đứng ngoài, nghe cả tiếng mẹ con rên đau và...cuối cùng là tiếng khóc của con! Như phép mầu, con chào đời, nhỏ xíu nhưng rất lanh lợi và ngay khi bế con trong tay, mẹ đã thấy con có một cái đồng tiền! Vậy là giống mẹ Thúy rồi! Sau này, khi con có biểu hiện "này nọ" thì thỉnh thoảng, con bị "nhiếc": giống mẹ Thúy nên...Bởi vì mẹ là người đầu tiên bế con và cũng là người đặt con vào nhà sau những ngày ở bệnh viện.

Bắt đầu biết nói, con vẫn gọi mẹ là "dì ba" nhưng không hiểu sao, khi mẹ con vắng nhà trong một thời gian khá dài, không hiểu có phải vì con nhớ mẹ con hay không mà tự dưng con gọi mẹ là: "mẹ Thúy", không chút ngập ngừng. Mẹ nhớ, lúc đó, mẹ thương con lắm, đã ôm con vào lòng thật lâu...Vậy là mẹ lại có thêm con, Khôi à!
Trong từng chặng đường của con, mẹ vẫn có mặt, tuy không thường xuyên.

Rồi con tốt nghiệp PT và đi du học, mẹ thật sự thấy con trưởng thành khi con về thăm ông ngoại, lúc ông bệnh nặng. Con biết chia sẻ với mọi người, hiểu rằng ông đang đau đớn. Trong khi trước đó, đến lúc con một mình ở xứ người, với mẹ, con vẫn bé bỏng, tất cả mọi chuyện lớn nhỏ, đều có mẹ của con lo liệu.

Mấy tháng trước, cả nhà bàn chuyện đám cưới cho con, mẹ nghe mà ngỡ ngàng vì với mẹ, con còn nhỏ lắm. Không thể quên cái cảm giác của mấy chục năm về trước, khi mẹ nghe tiếng la của mẹ con rồi ngay sau đó là tiếng khóc của con! Mới đó thôi mà...Giờ con đã 24 tuổi và khao khát có một gia đình riêng, con đã được toại nguyện.

Con trai, hôm nay, con thật sự trưởng thành, nhìn con và Hằng, tay trong tay, rạng ngời hạnh phúc, mẹ mừng cho ba mẹ con, nhất là mẹ Phượng và cũng mừng cho cả gia đình ta, sẽ ngày càng đông vui hơn.

Mẹ chúc mừng hạnh phúc của các con. Tiếp tục vững bước con nhé! 

Đọc tiếp ...

Nước mắt tháng Tư....

 

Những ngày tháng tư năm 1975,

dẫu đã gần 40 năm trôi qua nhưng khi hồi tưởng,

trong tôi,

vẫn còn những cảm xúc khó quên.

 

Ngày 25-4-1975, tôi về Mỹ tho chơi cuối tuần, như thói quen vốn có. Lần này, bỗng dưng chồng chuyển chỗ ở đến trường Phục Hưng (thay vì ở nhà trọ gần chợ Vòng Nhỏ như trước đây). Tầng trên của ngôi trường tư này là nơi cư ngụ của thầy Hữu, tôi không được phép biết mối quan hệ của thầy với chồng tôi. Nhưng thầy cô tiếp chúng tôi như những người khách rất thân tình. Tôi đang mang thai đến tháng thứ năm nhưng vẫn gọn gàng vì trước kia, tôi vốn ốm yếu.Mặc dù vậy, tôi vẫn được hưởng mọi ưu tiên như một bà bầu! Các con của thầy, gồm 4 người, trong đó, có một cặp song sinh (1 trai, 1 gái), Bảo Thư là cô gái út, rất dễ thương, luôn nũng nịu bên tôi để thỉnh thoảng được đưa tay lên bụng tôi, "thăm" em bé. Tôi nhớ mãi hình ảnh Thư, dẫn vợ chồng tôi đến quyết định: nhiều năm sau đó, đặt con gái của chúng tôi tên là "Thư". Tôi chỉ có việc ăn, ngủ và chơi, trong khi thầy, chồng tôi và chú Ba Ân cứ bàn tán chuyện gì chừng như bí mật nhưng cũng sôi nổi lắm. Vài ngày sau, khi cô bắt đầu may cờ thì tôi hay tin Đài phát thanh bị phong tỏa. Nhà tôi ở gần Đài phát thanh nên tôi có thể hình dung được dễ dàng cuộc chiến đang diễn ra tại đây mà tôi đã từng chứng kiến năm Mậu Thân. Không thể trở lại Saigon vào lúc này, cô "tiểu thư" nhớ nội, nhớ ba, nhớ nhà, nhớ bè bạn..., thắc mắc không biết mọi người đang làm gì mà mình thì lại an nhàn nơi đây?

Rồi ngày 30-4 lịch sử cũng đến, "nội các" ở trường Phục Hưng tự động giải tán, vợ chồng tôi trở về căn nhà trọ quen thuộc. Dõi mắt hướng về Saigon, thấp thỏm, nước mắt ngắn dài. Bà chủ nhà im thin thít, dò xét, khi thấy chồng và em trai ra khỏi nhà với súng và băng đỏ trên tay áo. Bà cũng chẳng chuyện trò líu lo với tôi như trước đây. Nhà không có thức ăn vì mấy ngày trước, tôi ở nhà thầy cô. Trước khi đi, chồng dặn: "Em ra quán mua 2 cái hột vịt, ăn đỡ, anh đi, chút về!".. Tôi biết mình không nên hỏi gì thêm, thôi thì, tôi và đứa con bé bỏng trong bụng, ở nhà vậy!

Khi thật sự chỉ có một mình, tôi suy nghĩ lan man, hết chuyện nọ đến chuyện kia...rồi chiến tranh cũng kết thúc, như một giấc mơ, như lời hát: "người đợi người trong ngày hội trùng tu..." mà chúng tôi vẫn cùng nhau hát trong những buổi sinh hoạt. Nhưng khi giờ phút mong chờ ấy đến thì cũng có biết bao kẻ khóc, người cười. Lính bại trận nháo nhác, người qua lại trong con hẽm nhỏ tấp nập. Tôi không rõ họ đi đâu, nhưng cứ kéo nhau đi, hình như họ đi về quê để trốn chạy một điều gì đó. Bà chủ nhà càng lúc càng dè dặt với tôi hơn, tôi nghe bà thì thầm với hàng xóm: "Việt cộng ở ngay trong nhà tui mà tui đâu có biết!". Không gọi điện thoại để liên lạc với gia đình ở Saigon được, tôi không biết làm gì để giết thời gian nên may áo, may tã cho con. Hạnh phúc đang ở bên tôi, tôi chẳng còn phải băn khoăn vì cái giấy hoãn dịch sắp hết hạn của chồng. Mẹ con tôi rồi đây không phải vò võ ngóng trông trong lo âu, sợ hãi. Buổi trưa, em chồng về, cũng vội vã như lúc ra đi: "Chiều, chị ba đừng chờ cơm em, chị ba đóng cửa rồi ngủ đi cho khỏe, em với anh ba không có sao đâu!". Sao hôm nay, thằng em bé bỏng, là học sinh lớp 10 của mình, oai phong vậy? Bỗng thấy nó lớn hẳn, chững chạc hẳn. Ở chung một nhà, nhưng mãi đến hôm nay, tôi mới biết em là ai...

Đúng một tuần sau, tôi được trở lại Saigon thì thành phố đã thật sự thay đổi. Tôi nhận công việc tiếp quản trường Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận 1). bạn bè mỗi người một việc, chúng ta chưa có thời gian gặp lại nhau để mừng vui cho thỏa. Chỉ nghe nói rằng: bạn này thì..., bạn kia thì...Rất vui vì trong nhóm thân hữu nhỏ của chúng tôi vẫn trở về đông đủ, một vài người đang từ miền Bắc đang vào. Tôi rất muốn và đã hỏi thăm một người. Nhưng vì tôi không hỏi bằng bí danh (tôi làm sao biết!) mà hỏi tên "cúng cơm" nên được trả lời "không biết!". Có điều, tôi tin chắc là anh không chết, sớm hay muộn, tôi cũng sẽ được gặp lại anh.

Và...một ngày tháng năm nắng đẹp, có một anh mặc áo quần bộ đội đến tìm tôi tại trụ sở Hội Nhà giáo yêu nước (đường Mạc Đỉnh Chi). Chú bảo vệ báo tin, tôi nói ngay, không do dự: "Chú hỏi kỹ xem người ta tìm ai, con không có quen với ai là bộ đội hết!". Vào, ra hai, ba lượt, chú bảo vệ vẫn khẳng định người khách ấy tìm tôi. Tôi ra cổng, dáo dác nhìn và dừng lại ở nụ cười thân quen, ánh mắt nhìn tha thiết sau cặp kính cận. Bàng hoàng, xúc động đến tưởng chừng hàng cây trước mắt tôi đang chao đảo. Cuộc chiến khốc liệt đã lùi lại, tôi còn may mắn được gặp lại bao đồng đội thân thương và nhất là hôm nay, được gặp lại anh.

Tôi của ngày tháng 4 năm ấy và tôi của những năm 1970, 1972 không còn giống nhau nhưng cái dáng vẻ, giọng nói, nụ cười, ánh mắt mà tôi đang đối diện, một thời, đã cùng tôi đi vào giấc ngủ êm đềm, thì dường như, không có gì thay đổi. Chúng tôi đi bộ cùng nhau một quãng đường từ Mạc Đỉnh Chi, qua Nguyễn Đình Chiểu rồi về Nguyễn Bỉnh Khiêm...Tôi nhớ là không nói với nhau nhiều lắm, bởi vì, với tôi, gặp lại, là niềm vui nhưng cũng đồng nghĩa với một chút bẽ bàng, chua xót.

Năm 1972, bạn bè tan tác, kẻ ở tù, người ra đi, không lời từ biệt, nợ nhau một lời hẹn ước, trong đó, có anh. Văn Khoa ngày càng vắng. Hành lang cũ, lớp học xưa, giảng đường buồn hiu...Thật sự, chúng tôi không biết khi nào hết chiến tranh để gặp lại bạn bè, rồi thì...sinh, ly, tử, biệt, làm sao tránh khỏi..Chông chênh quá, đôi khi chân bước đi mà nước mắt tuôn trào. Văng vẳng bên tai, có tiếng ai nhỏ nhẹ: "Đừng khóc, em, nước mắt dành cho ngày gặp lại...".

Và hôm nay, trong cuộc hội ngộ này, tôi nhắc lại với anh: "Nước mắt dành cho ngày gặp lại, phải không anh?". Rồi chúng tôi chia tay, như bất cứ cuộc chia tay nào của hai người bạn.

Tưởng chừng có một hòn sỏi nào đó đã rơi xuống đáy hồ, chìm sâu, mất hút, chỉ còn những gợn sóng lăn tăn....

27-4-2012

Đọc tiếp ...

Nhật ký rời

Cuộc đời cứ như con sóng...
Sóng xô bờ, sóng lạ ra khơi
Sáng ngày 28-3-12...tại Medic, đưa ba chồng đi xét nghiệm tổng quát, chạy trong Trung tâm như con thoi, hết chỗ nọ đến chỗ kia, mong sao sớm nhận đươc đầy đủ các kết quả để BS khám lại. T là bạn của con trai, lại là học trò cũ, nên mọi việc thuận lợi. BS dừng lại hơi lâu, nét mặt căng thẳng khi xem phim phổi và đề nghị làm CT. Lúc đó, đã hơn 11g. Medic vẫn như chợ Tết (!). Linh cảm điều chẳng lành, một khối u, lành hay ác, không ai có thể biết vì chưa sinh thiết và cũng không thể sinh thiết. Năm nay ba 88 tuổi, cũng đã gọi là thọ. Ba hiền lành, không hay nói, cứ như là có thể chấp nhận mọi điều. Cái gì rồi sẽ đến? Đưa ba ra về, lòng nặng trĩu.

Sáng thứ bảy, 31-3-12: đi Đồng Tháp với BCH Công đoàn, chuyến đi mơ ước từ hai năm trước, giờ mới thực hiện được. Liên tiếp nhiều nhiệm kỳ, cùng làm việc với nhau nhưng chưa lần nào được đi chơi chung để giảm stress, để hiểu nhau hơn...
Nhiều lần bàn chuyện cùng đi du lịch nhưng đều thất bại, lần này, nhất định không đi "miền núi", cũng không "miền biển", chỉ là "miền quê" thôi. Một bạn trong BCH rủ chúng tôi về nhà bạn ở Cao Lãnh. Chúng tôi đi 3 xe, tài xế đều là thành viên của BCH, xuất phát ở 3 điểm khác nhau và chúng tôi đã gặp ở trạm thu phí đường cao tốc. 12g30 vào đến nhà bạn, căn nhà có vuông sân phơi lúa rộng đến nỗi tôi không đoán được diện tích. Tôi xắn tay vào bếp ngay để trộn gỏi gà, bạn ngạc nhiên: "Sao chị vào bếp vậy, em thì không, em đưa bạn bè về nhà nhiều lần, chỉ có ăn chơi thôi, các cháu làm...". Tôi thì không có thói quen chờ lên mâm...

Cháo gà ngon, lại còn thêm món cơm trộn, không phải là cơm chiên như vẫn thường ăn. Nguyên vật liệu giống nhau, nhưng không chiên nên lạ miệng. chúng tôi "chè chén no nê"! Tôi có cảm giác như đang ở quê nhà của tôi trong những dịp giỗ chạp.
Xong bữa trưa là đến tiết mục gói bánh tét của các bạn nữ và màn câu cá của các bạn nam. Đúng là nghề nào cũng lắm công phu, từ nhỏ tôi đã mê gói bánh tét nhưng lần nào cũng vừa "vào trận " là đã bị bà nội la té tát: "làm cái gì cũng không xong!" nên cho đến bây giờ, công việc này vẫn hoàn toàn xa lạ với tôi. Hôm nay, "thầy" của tôi là một cô bé học lớp 9, chỉ dẫn rất tận tình, rất "sư phạm". Tôi đã hiểu cách để hai miếng chuối vào giữa như thế nào, cuốn bánh lại, buộc sao cho chặt, cho khéo, không được thắt dây lại nhưng vẫn phải tạo được cái nút tròn xoe, dễ thương. Quan trọng nhất là hai đầu bánh, mãi đến cái bánh thứ tư, tôi vẫn không sao làm thành hình vuông được! Nhưng tôi được chấm điểm cao nhất vì buộc bánh khéo, cắn sợi dây vào miệng, giữ chặt, rồi quấn, rồi tạo mối, tỉ mỉ từng công đoạn...Ngồi trên bộ ván nhà bạn mà cứ tưởng đang ở trong gian bếp năm xưa với bóng dáng, tiếng rầy rà, cằn nhằn của nội...Bởi vậy, có khi các em nói gì tôi không nghe, không trả lời, đến nỗi các em phải "khen": "Cô tập trung chuyên môn quá!".
Cuối cùng bánh cũng xong, ngon hay không là do người làm nhân chứ không phải người gói! Ai cũng mãn nguyện và làm dấu riêng sản phẩm của mình để còn khoe! Lâng lâng trong lòng (mặc dù cái lưng đau cứng!), vì chưa bao giờ dám nghĩ mình gói được một đòn bánh tét hoàn hảo như thế này!

Buổi chiều, buffet nướng với món chuột đồng! Các bạn nam háo hức bởi mùi thơm phưng phức và bếp lửa rực than. Dĩ nhiên tôi chào thua món này. Tôi bày món khác, thịt kho cuốn bánh tráng, rau sống, không hiểu sao mọi người chưa biết món này và gọi là "món cô Thúy" rồi hưởng ứng hết sức nhiệt tình, không quên chừa một khoản cho món bún mắm.
Khoảng sân rộng được thắp sáng bằng 2 bóng đèn, lưới giăng lên để các bạn đánh cầu, rồi sau đó, đánh bài, canh bánh tét và...thưởng thức ngay. Dưỡng sức để ngày mai vui chơi tiếp nên tôi không tham gia, đi nằm sớm. Lắng nghe "hương đồng gió nội" rồi ngủ ngon giấc đến 4g00.

Thức dậy để nấu cháo đậu đen, ăn với dưa mắm, lại có thêm bánh tầm bì nước cốt dừa nữa, dân Saigon mê tít!

Thu dọn từ từ để tham quan Gáo Giồng, vườn nguyên sinh, có chim làm tổ, có bạt ngàn tràm. Đi xuồng trên sông hơn 2g, mát, sảng khoái và cũng chứng kiến những "mảnh đời trôi nổi" trên sông. Trời không nắng do ảnh hưởng bão nhưng mọi người ham vui, ham du ngoạn trên sông nên không nhớ đến cơn bão rớt! Muốn thấy rõ tổ chim thì phải lên đài quan sát, thương đôi chân nên không trèo, nằm võng đu đưa chờ các bạn. Chặng đường về thật cam go, vì đường thì chưa được 4m chiều ngang mà có đến hai chiếc xe ngược-xuôi, phải lách nhau mà đi, lại cũng không có dấu hiệu báo đường đang tắc! Sau chuyến du lịch này, tay nghề của các tài xế được cải thiện đáng kể!

Bữa trưa, ăn cháo rắn đậu xanh, nước cốt dừa cùng với cơm canh chua nấu với cá mới câu hôm qua. Không khí ấm cúng, thân thiết như bữa cơm của gia đình nông thôn miền Nam.
Thu xếp để rút binh thôi, sau khi nhận một gói quà to từ chủ nhà (xoài chín cây, mấy trái dưa leo ở nhà trồng, lại còn một khúc cá câu được nữa!)

Sáng ngày 3-4-12, vào trường lại với 4 tiết dạy. Giữa buổi nghe tin dữ: Ngọc không ổn từ hôm chủ nhật, vì vậy BV báo: có 2 hướng: tiếp tục mổ lần thứ hai hoặc là trả về nhà. Lựa chọn nào cũng đau lòng quá! Cả tháng nay, tôi không có một bài viết nào hoàn chỉnh về Ngọc, cứ sợ đó là điềm chẳng lành. Thư kêu gọi để vận động hỗ trợ N thì tôi viết. Nhiều đồng nghiệp, đặc biệt là các bạn trẻ, đã khóc vì thư này, sự hỗ trợ rất nhiều từ GV, NV, SV và cựu SV khiến tôi vô cùng cảm kích. Đến nay, N vẫn không ổn, dù tỉnh táo nhưng đã đột ngột ngưng thở và phải cấp cứu nhiều lần. Điều đó, khiến nhiều người, trong đó, có tôi, vô cùng băn khoăn. Hồi còn ở BV NDGĐ, tuy xuất huyết não nhưng N vẫn tỉnh táo, cử động và tri giác đều tốt, nhưng BS đã nhiều lần giải thích: nếu không giải quyết thì nguy cơ tái phát rất cao và nguy hiểm đến tính mạng. Quyết định chuyển viện để giải phẫu không phải là quyết định của riêng ai nhưng N của hiện tại (thở máy, ăn qua ống, khai khí quản, sốt liên tục...) và nằm ở Hồi sức cấp cứu hơn 2 tuần nay không phải là N của 2 tuần trước. Liệu chúng tôi có sai lầm? BS vẫn khẳng định ca mổ thành công, tính mạng được bảo toàn nhưng...tôi xót xa quá. lần nào thăm N, tôi cũng lặng lẽ khóc...N ơi, cô biết nói sao với em...

Sáng ngày 4-4-12, được mời dự lễ Kỷ niệm ngày thành lập Công đoàn Giáo dục Việt Nam. Bây giờ mới biết tổ chức tiền thân của Công đoàn là Nghiệp đoàn giáo chức rồi sau này là Hội Nhà Giáo yêu nước. Nghe ôn lại truyền thống, ngồi cạnh chị Hồng Diệp, tôi nhớ những ngày gần giải phóng, bất chợt, chị T xuất hiện trước của nhà tôi, cứ như là giấc mơ... Sau đó, ba tôi và tôi đều là "người của chị" nhưng hai cha con không biết nhau. Và đến bây giờ, tôi mới biết, ba chính là người đã đọc lời kêu gọi giáo chức trên đài phát thanh Saigon những ngày ấy. Và cũng may là người ta còn nhớ để nhắc đến ba tôi. Ao ước nghe được lời kêu gọi được chính ba (một trí thức yêu nước đã suốt đời sống vì lý tưởng) đọc, để rồi... những năm cuối đờicũng chỉ như một nỗi buồn tàn thu!

Cũng có nhắc đến đội ngũ Trưởng ban điều hành đã tiếp quản các trường phổ thông, trong đó, có chị Diệp và tôi. Tôi còn nhớ, tôi được phân công về trường Nguyễn Bỉnh Khiêm vì lúc đó, tôi đang mang thai mà trường này gần nhà tôi. Ngày hai buổi, tôi đi bộ đến trường, thỉnh thoảng, lại vác bụng bầu, cuốc bộ lên Mạc Đỉnh Chi, trụ sở Hội Nhà giáo yêu nước để họp. Chẳng thể nào kể lại hết những lo âu của tôi khi tôi chỉ mới 23 tuổi, tốt nghiệp ĐH cách đó 1 năm, chưa hề có kinh nghiệm mà phải quản lý một đội ngũ thầy cô giáo, đa phần là những người lớn tuổi. Trong các buổi họp và học chính trị mà tôi là người điều khiển, thỉnh thoảng, tôi nghe có tiếng xì xầm: "Cô Việt Cộng này trẻ quá!". Ấy vậy mà tôi cũng làm tròn nhiệm vụ cho đến khi tôi về Mỹ Tho nghỉ hộ sản.

Chỉ mới mấy ngày thôi, chưa đầy một tuần, tôi đã có niềm vui như trẻ thơ khi thả hồn trên sông nước, chú tâm vào nồi bánh tét nghi ngút khói...rồi ray rứt buồn cả trong giấc ngủ bởi những dằn vặt của sống-chết đời thường...rồi nhớ lại một thời, tạm gọi là "thời xa vắng" với những ngậm ngùi...

Những con sóng đời sao cứ mãi lao xao...

Đọc tiếp ...